ISRIKUZ – POGODNE PRZYWÓDZTWO

Powieść biznesowa w odcinkach

autor: Bernard Fruga

platforma: www.ISRIKUZ.com

© Bernard Fruga 2015

ISRIKUZ - SPIS TREŚCI

ISRIKUZ. Odcinek pierwszy: Niezależność. 4

Magiczny notes 4

Wyjście ze strefy komfortu 4

Angelo Isrikuz 6

Góra do przeniesienia 7

5 razy dlaczego 8

Medytacja z herbatą 9

Ćwiczenia na początek i na koniec dnia 10

Dom z czterema pokojami 11

Wdzięczność 13

Uważność w chaosie 14

ISRIKUZ. Odcinek drugi: Prostota i upraszczanie. 16

GoodChoice Story 17

Drugie pokolenie emigrantów 17

Spotkanie za 1000 dolarów 18

Lean Startup 19

Korporacyjna szczerość 20

Oaza przedsiębiorczości 21

Ciemne okulary Włocha i skrzaty Willy'ego 22

Szalenie ważne cele w Sydney 23

Wartość i marnotrawstwo 24

Ćwiczenie na upraszczanie 25

ISRIKUZ. Odcinek trzeci: Odnowa i oczyszczenie 26

Bezrobotny Nauczyciel 26

Wietrzenie domu z czterema pokojami 27

Jasność spojrzenia 29

Chce czy potrzebuje? 30

Regeneracja u mnichów 32

ISRIKUZ. Odcinek czwarty: Beznamiętność 34

Czy to szczęście, czy nieszczęście, któż to wie... 34

Slobodan na beczce prochu 35

Jest inaczej niż myślisz 37

Spokojnie, to tylko szaleństwo 38

Cztery kroki przywództwa 40

Beznamiętność zapala światło 41

ISRIKUZ. Odcinek piąty: Życzliwość i wdzięczność 43

Uziemiony w Johannesburgu i czarnoskóry anioł 43

Arystoteles, życzliwość i polski folwark 45

Gratitude Journal 49

Biznesowa wdzięczność 50

ISRIKUZ. Odcinek szósty: Rozumienie i skupienie 53

Prezentacje bez prezentacji 53

Zlecenie na PowerPointa 53

Cztery tysiące lat na karku 55

Naginanie 56

Niekończący się dialog 57

Lean Start-up i Agile w sosie curry 59

Parafrazowanie 61

ISRIKUZ. Odcinek pierwszy: Niezależność.

Angelo Isrikuz jest w Sydney, siedzi w salce konferencyjnej w biurze przy Lane Cove. Za oknem słyszy płynący strumyk i śpiew ptaków. Za ścianą pracuje „chłopak”, czyli trzydziestotrzyletni Slobodan - Australijczyk o bałkańskim imieniu. Rodzice Slobodana przyjechali tu z Jugosławii w podróży poślubnej. I zostali. Założyli firmę zajmującą się planowaniem telewizyjnych kampanii reklamowych. Dragan, ojciec Slobodana, w młodości pracował w Niemczech przy systemach komputerowych tamtejszej stacji telewizyjnej. W Sydney wprowadził w życie swój pomysł na optymalizację budżetów reklamowych. Syn, po studiach na politechnice, dołączył do firmy ojca.

Magiczny notes

Teraz, po dziesięciu latach, Slobodan przejął Oycovic Soft. Dragan skończył 65 lat i obiecał sobie i żonie, że spełni inne marzenie: zawodowo zajmie się swoim hobby - winnicą w Nowej Zelandii. Będzie dość blisko, by odwiedzać syna, a zarazem wystarczająco daleko, by Slobodan na własną rękę rozwijał biznes. Syn był bystrym facetem. Na studiach pasjonowały go algorytmy wyszukiwarek internetowych. Miał nawet swój pomysł na łączenie marketingu telewizyjnego i internetowego. Jednak po wejściu do biznesu ojca wydawał się porzucić swoje idee. Traktował produkty Dragana jak świętość. Na początku ojciec cieszył się, że Slobodan szanuje jego pracę, ale z czasem zaniepokoiło go, że syn jest od niego tak zależny.

Parę razy o tym gadali. Doszli do wniosku, że najlepiej zostawić temat do czasu emerytury Dragana. Stary szef, gdy odchodził, dał synowi w prezencie „magic pad” („magiczny notes”). Był to kieszonkowy zeszyt, a w nim spis przyjaciół, którzy deklarowali rozmaite możliwości pomocy. Kogóż tam nie było?! Obok inwestora z Nowego Jorku z dojściami do chińskich inwestorów, było nazwisko i telefon starowinki prowadzącej pensjonat w szwajcarskich alpach. Ze dwa tuziny osób, na które Dragan mógł liczyć o każdej porze dnia i nocy. Przyjaciele ojca zadeklarowali gotowość przyjścia z pomocą Slobodanowi, gdy ten o nią poprosi.

Wyjście ze strefy komfortu

Miesiąc później, po powrocie z weekendowej wyprawy w Góry Błękitne Slobodan wiedział, że czas na zmiany. Nie miał jasnej wizji czego chce i jak ma wyglądać zmiana. Jednak doszedł do symbolicznej ściany.

Wyjazd w góry był jego ucieczką z potrzasku, w jakim się znalazł. Był już po spotkaniach ze wszystkimi pracownikami. Wiedział, że drugi miesiąc na nowym stanowisku to czas wykuwania wizji i tworzenia planów. Slobodan chciał przede wszystkim, by firma trwała stabilnie na dobrej pozycji, na którą wrzucił ją ojciec. Pracownicy mniej lub bardziej oględnie powiedzieli mu, że koncepcja Dragana jest przestarzała. Świat się zmienił, a jak to dobitnie powiedział jeden z najstarszych inżynierów „ojciec tkwił w swoich niemieckich snach sprzed czterech dekad”. Było to powiedziane w emocjach i pewno z przesadą, bowiem zarówno infrastruktura informatyczna i języki programowania używane w firmie były nowoczesne. Zatem trzeba uczciwie przyznać, że firma się zmieniała. Choć faktycznie Slobodan pamięta rozgoryczenie ojca, który narzekał od paru lat, że pracownicy zamiast skupić się na telewizji tracą czas na gadanie o biznesie internetowym.

Wyniki finansowe były dobre, ale też trudno było wyczytać z excela oznaki zdrowego wzrostu. Slobodan czuł, że zmiana jest nieunikniona i wyczekiwana przez zespół. To co miało być spokojnym kroczeniem po śladach ojca, okazało się wyprawą w nieznane. Co teraz zrobić? Kogo poprosić o poradę? Ojciec w przełomowych chwilach latał do Europy. Miał tam przyjaciela z niemieckich czasów, rubasznego Włocha o imieniu Deon. Deon prowadzi firmę konsultingową i Dragan po tych wizytach łapał wiatr w żagle. Zwykle wtedy otwierał nowe rozdziały w biznesie. Slobodan odnalazł numer Deona w notesie i zadzwonił.

- Ciao, Dragan! Co u Ciebie stary pryku? - zagrzmiał tubalny głos po drugiej stronie słuchawki.

- Wujku Deonie, to ja Slobodan.

- Wybacz chłopcze. Mam ten numer wpisany jako numer Dragana. Zapomniałem, że pisał iż wyjeżdża wypasać Kiwi. Co u Ciebie młody człowieku?

- Ojciec zostawił mi taki notes...

- Wiem! Magiczny notes. Czyli masz dla mnie robotę?

- Tak, potrzebuję byś pomógł mi stworzyć strategię rozwoju firmy, Chciałem ciągnąć to w stylu Taty, ale to trudniejsze niż myślałem. Pomożesz?

- Chłopcze, za stary już jestem na takie zabawy! Wyślę Ci mojego przyjaciela, Angelo. Szukał pretekstu do wyjazdu z Italii, no to się doczekał. - odparł ze śmiechem Deon. - Na mojego starego nosa, to będziesz go potrzebował przez jakiś czas. Najpierw przez tydzień lub dwa będzie u ciebie, a potem ustalicie gdzie i jak dalej współdziałacie. Zapłać mu za samolot, mieszkanie lub hotel, samochód i płać za żarcie. Nic więcej. Pensję Angelo dostaje u mnie.

- Wujku, chyba powinienem też zapłacić za jego pracę?

- Slobo, za to co zawdzięczam Twojemu ojcu nie da się zapłacić żadnymi pieniędzmi. Nic nie zapłacisz Angelo, bo ja mu płacę! On i tak wyciśnie z Ciebie siódme poty. Wiesz, która jest godzina? Druga po północy. Idę spać młody przyjacielu.

- Wujku Deonie, przepraszam, nie pomyślałem, że w Europie jest teraz noc!

- Bene, bene. Buonanotte, Slobo!

Angelo Isrikuz

Po tygodniu Angelo był już w Sydney. Znalazł się tam, gdzie nie planował być. Marzył, by opuścić Mediolan i popracować gdzieś, gdzie słychać śpiew ptaków, gdzie po pracy można wyskoczyć nad wodę, a życie jest uporządkowane i przewidywalne. Podzielił się marzeniem z szefem. Liczył, że dostanie się do biura w Zurychu, a zakwateruje nad jeziorem na przedmieściach metropolii.

Szef uznał, że ma miejsce, które idealnie spełnia kryteria wymarzone przez Angelo i... wysłał go do Sydney.

- To piękne miasto. Mieszkał w nim mój przyjaciel Dragan Ojcowić, który przekazał firmę synowi. Jego chłopak, Slobodan, potrzebuje pomocy - jako szef udaje swojego ojca. Angelo, leć do niego i postaw go na własne nogi!

Angelo, mimo, że mówił ze śpiewnym włoskim akcentem to zupełnie nie wyglądał na Włocha. Był wysoki, miał niebieskie oczy i ciemnoblond włosy przyprószone siwizną. Jego matka była Polką, a ojciec Szwedem. Angelo urodził się w Turynie.

Teraz siedział w „meeting roomie” i coś notował, gdy wszedł Slobodan.

- Dobrze, że jesteś. Czas startować z robotą. Czy masz kogoś kto popilnuje ci firmy przez tydzień?

- Jest Isobel, nasz dyrektor finansowy, która kierowała firmą pod nieobecność Taty. Czemu pytasz?

- Bo potrzebujemy stąd zwiać, byś spokojnie wymyślił swój lot na Księżyc.

- Mam chatę w górach. Może tam?

- Dobra. Ruszamy jutro po robocie?

- OK.

- Po drodze opowiem Ci historię,  zaliczysz wstępne szkolenie w samochodzie.

Góra do przeniesienia

Nazajutrz wcześniej wyszli z biura. O trzeciej byli już w drodze, dzięki czemu ominęli wieczorne korki. Przejeżdżając przez Sydney Harbour Bridge trafili na moment, gdy kilka pasów ruchu było zamkniętych.

- Slobodan, a co to za zamieszanie? Macie remont mostu?

- Nie, to nasz australijski pragmatyzm. Rano mamy sześć pasów ruchu do centrum i dwa na północ, a wieczorem trzy ma południe i pięć na północ. Poza godzinami szczytu ustawiamy cztery pasy w każdym kierunku. Dzięki temu trochę rozładowujemy korki. Właśnie teraz „ruchome pasy” są wyłączane z ruchu, bo niedługo wieczorny szczyt, więc kierowcy ruszą nimi „pod prąd”.

- Dobry pomysł, choć u nas pewnie byłby bez szans. Już sobie wyobrażam, jak nasi drogowcy zapominają przełączyć pasy i kończy się jeszcze większymi korkami. Ale zostawmy temat mostu, bo masz u mnie obiecaną opowieść:

Kiedyś potrzebowałem naładować akumulatory i pojechałem na medytację z angielskim benedyktynem Laurencem Freemanem. Miało być nowocześnie i zrozumiale nawet dla biznesmenów. Swoją drogą, przed wdzianiem habitu Freeman pracował w banku. Do tego jest ponoć kumplem Dalai Lamy. Czyli wyglądało na to, że facet ma otwartą głowę. Wchodzę na salę, a tam baner „wiara góry przenosi”. Cholera, hasło jak na szkółce niedzielnej, ale skoro już przyjechałem to zostałem. Zależało mi na sesjach medytacyjnych, bo raz na jakiś czas potrzebuję oderwać się od biznesowego pędu. Faktycznie siedzieliśmy w ciszy wiele razy każdego dnia.

Między sesjami medytacyjnymi były wykłady, on to nazywał konferencjami. Mówił z sensem. Chodziło głównie o to, by iść swoją drogą, niezależnie od otoczenia. I faktycznie mówił przystępnie - podawał przykłady z życia i z biznesu. Ale wiesz co? Ten baner mnie rozpraszał, bo nijak nie pasował do tego co słyszałem. Korciło mnie by podejść do Laurence'a i zapytać dlaczego powiesił taki slogan nijak nie pasujący do tematu konferencji o niezależności. Odpuściłem sobie, bo masa ludzi ustawiała się w kolejce by z nim pogadać. Zresztą pod koniec drugiego dnia miała być sesja pytań i odpowiedzi – wtedy chciałem go zahaczyć. Jednak nie było takiej potrzeby.

Drugiego dnia zrozumiałem o co chodzi. Zakonnik mówił, że czas wrócić do hasła przewodniego: „Czy wiecie o co chodzi z wiarą, która przenosi góry?” Ktoś z sali rzucił, że wierzącemu jest łatwiej być niezależnym od otoczenia. Freeman potwierdzająco pokiwał głową i stwierdził, że jeszcze inaczej na to można popatrzeć: „Wiecie co jest największą przeszkodą? Co jest zawalidrogą naszego rozwoju? Blokadą dobrych pomysłów? Tą górą, która stoi na naszej drodze jest nasze ego. Dopiero jak usuniesz ego ze swojej drogi to wtedy pójdziesz do przodu. To nie jest łatwe. Ego domaga się dopieszczania. Zwraca na siebie uwagę i podpowiada co masz robić. Trudno się z nim uporać. Jest na nie sposób: wiara góry przenosi.” Doznałem olśnienia. Rozwój duchowy uwalnia ci ścieżki w życiu, w biznesie, we wszystkim co robisz! Jeżeli ćwiczysz ducha to Twoje ego coraz mniej przeszkadza i masz czysty umysł, by wymyślać rozwiązania i podejmować decyzje.

5 razy dlaczego

- Czy wiesz dlaczego Ci opowiedziałem tę historię?

- No, nie bardzo... Może myślisz, że jestem egoistą?

- Tego nie wiem. Za słabo cię znam. Wyglądasz na skromnego faceta.

- To nie mam pojęcia, co to ma wspólnego z robieniem strategii mojej firmy. Szczerze mówiąc to oczekiwałem, że Deon przyśle kogoś od modeli biznesowych, a nie od medytacji.

- No dobra zacznijmy jeszcze raz od początku. Dlaczego zadzwoniłeś do Deona?

- Bo zrozumiałem, że potrzebuję nowej strategii firmy.

- Po co ci strategia?

- Chciałbym zaplanować co robić.

- Dlaczego?

- Bo ojciec nie zostawił mi planu.

- Czemu liczyłeś, że dostaniesz plan od ojca?

- To była jego firma i chciałbym, żeby był zadowolony z tego jak nią pokieruję, a przecież nikt tego nie wie lepiej od niego.

- Po jaką cholerę zastanawiasz się czy Stary będzie z ciebie zadowolony?

- Źle bym się czuł, gdyby ojciec miał żal, że nie spełniłem nadziei jakie we mnie pokładał.

- Bingo! Slobo, no i sam sobie odpowiedziałeś. Chcesz sprawić, by dobrze wypaść w oczach własnego Ojca. Twoje ego chce słyszeć, że jest wielkie, wspaniałe i spełnia wszelkie pokładane w nim nadzieje. Czy jak będziesz zadowolony z siebie to firma będzie bezpieczna finansowo, produkty będą zaspokajać oczekiwania klientów, a pracownicy będą dawać z siebie wszystko, by kolejne innowacje ekscytowały użytkowników?

- No, nie wiem. Może tak być.

- Czy to co stworzył Dragan da się sprzedawać za 5 lat?

- Raczej kiepsko.

- A za 10 lat?

- Zapomnij! Wtedy media będą zupełnie inne.

- Czy Dragan rozumiał te inne media?

- Nie. On rozumiał tylko telewizję.

- No to gdzie dojdziesz szukając aprobaty Dragana?

- Może masz trochę racji, że nie koniecznie muszę robić to tak jak Ojciec.

- Slobo, ja nie wiem czy masz robić tak jak Dragan, czy też zupełnie inaczej. Ja tylko wiem, że w strategii mamy myśleć o Oycovic Soft, a nie o twoim samopoczuciu wobec ojca. Przed tobą stoi zadanie usunięcia ze środka drogi sporego głazu, na którym widzę napis „ja i moja chęć pokazania ojcu, że jestem dobry w biznesie”. Utknąłeś chłopie przed tym głazem, ale wspólnie go przestawimy i weźmiemy się za strategię.

Medytacja z herbatą

Podczas rozmowy krajobraz za szybami samochodu zmieniał się. Rozległe przedmieścia Sydney przechodziły w tereny wiejskie, gdzie domostwa były znacznie oddalone od siebie. Wraz z zielenią pojawiły się pagórki. W końcu wjechali w teren górzysty. Droga z prostej stała się kręta.

Drewniany domek Slobodana znajdował się na zboczu,nieco oddalonym od drogi.

- Slobodanie, czas na pierwsze ćwiczenie podczas naszego wyjazdu. Nim się za nie weźmiemy może zaparzymy herbatę?

Gdy już herbata była w dzbanku, a panowie wygodnie rozsiedli się na werandzie, Angelo oznajmił, że  herbata potrzebna jest do ćwiczenia. Slobodan nalał herbatę do filiżanek, a Angelo rozpoczął:

- Weź filiżankę do ręki. Zamknij oczy. Pij spokojnie i skupiaj się tylko na smaku herbaty. Zostaw w spokoju wszelkie myśli przychodzące do głowy. Zostaw dźwięki. Zostaw obrazy. Twoja uwaga jest skupiona na smaku herbaty. Smakuj herbatę powoli. Otwórz oczy jak wypijesz ostatni łyk.

- Angelo, co to za ćwiczenie?

- To jedno z ćwiczeń na bycie obecnym, będzie ich więcej podczas kolejnych dni. Pochodzą z różnych źródeł. Część nich znalazłem na pojedynczych kartach, spisane przez polskiego jezuitę Wojciecha Werhuna, wydane jak karty do brydża. Zresztą, są dostępne też na jego facebookowym fanpage'u.

- Polacy to wymyślili?

- Chyba nie. Jezuickie ćwiczenia duchowe pochodzą z XVI wieku, z Hiszpanii. Ja co roku jeżdżę do Polski. Jak ci mówiłem jest tam rodzina mojej mamy. Polscy znajomi szukają kreatywnych sposobów, bym szlifował język. Ostatnio podarowali mi te sympatyczne karty do ćwiczeń duchowych. Trafili w dziesiątkę.

- Kiedy kolejne ćwiczenie?

- Jutro rano. Pójdziemy na krótki poranny spacer, jeszcze przed śniadaniem.

Ćwiczenia na początek i na koniec dnia

Faktycznie, nazajutrz wstali o siódmej i zaraz po przebudzeniu poszli ścieżką w las. Zaleźli polankę z ławkami i wiatą.

- Tutaj zrobimy 15-minutowe ćwiczenie. Usiądź wygodnie. Zamknij oczy. Wsłuchaj się we wszystkie dźwięki jakie do ciebie docierają. Po jakimś czasie, prawdopodobnie pojawią się dźwięki, które będą cię rozpraszać lub denerwować. Skup się na nich i... zgódź się na nie. Zaakceptuj, polub, ciesz się, że są. Podziękuj, wyraź wdzięczność za to, że możesz je słyszeć. Teraz powoli otwórz oczy.

- Jak długo siedzieliśmy?

- Dokładnie 15 minut.

- Naprawdę?! Myślałem, że to było parę minut. Ale zleciało!

- I jak...?

- No dobrze. Wkurzało mnie skrzypienie tego drzewa za wiatą. Słuchałem jak gadały do siebie ptaki, a tu to skrzypienie. Potem jak powiedziałeś, by to zaakceptować to jakoś inaczej skrzypiało.

- W tym ćwiczeniu chodzi o wyjście z kręgu swoich myśli, oderwanie się od fiksacji na samym sobie i zamiast tego nawiązanie kontaktu ze światem wokół nas. Obecność i harmonia z otoczeniem to przyjęcie wszystkiego co napotykamy. Są tam przyjemne bodźce, jak śpiew ptaków, ale też irytujące, jak miarowe skrzypienie drzewa. Także te trudniejsze spotkania są dla nas wartościowe, bo uczą nas sporo o nas samych.

Rozmawiając, Angelo i Slobodan, dotarli z powrotem do chaty. Po solidnym śniadaniu zajęli się pracą nad strategią firmy.

Postronny obserwator miałby wątpliwości, czy to aby były warsztaty strategiczne. Przez cały dzień trwało coś podobnego do wywiadu-rzeki. Angelo zadawał pytania, a Slobodan odpowiadał. Angelo notował odpowiedzi. Przeszli przez temat produktów Oycovic Soft, omówili osoba po osobie kluczowych pracowników, ich talenty i relacje. Dotknęli też obszaru motywacji, talentów i marzeń Slobodana. Jakoś tak wyszło, że weszli na grunt relacji z ojcem. Skupili się też na talentach i biznesowej spuściźnie po ojcu.

W rozmowie czas szybko płynął i zaskoczył ich zachód słońca.

- Slobodanie, nim sięgniemy po chleb i wino,zróbmy dzisiaj jeszcze jedno z moich ćwiczeń. Wybierzmy sobie ciche miejsce, gdzie usiądziemy wygodnie na 15 minut.

Poszli do ogrodu za domem i usiedli na ławkach przy miejscu na ognisko.

- Zamknij oczy. Odetchnij kilka razy głęboko. Spróbuj słuchać swojego oddechu. Nie kontroluj go, niech będzie naturalny. Po prostu słuchaj, jak powietrze przepływa przez twój nos lub usta. Teraz podziękuj za swój oddech i życie. Powoli otwórz oczy.

- Czy tak jak rano, teraz też było 15 minut?

- Dokładnie.

- Tym razem dłużyło się w nieskończoność. Myślałem, że zapomniałeś włączyć timer.

- Otóż to! Czas płynie sobie innym tempem niż pokazują to zegary. Teraz czas coś zjeść!

Dom z czterema pokojami

Po kolacji usiedli w ogrodzie przy ognisku, by dokończyć napoczętą do posiłku butelkę wina i zrelaksować się po pracowitym dniu.

- Angelo, czy mogę zadać ci pytanie związane z naszymi ćwiczeniami?

- Oczywiście.

- Coś podobnego kiedyś robiliśmy na studiach jak uczyli nas relaksacji. Potem do tego nie wracałem. Myślałem, że to nie moje klimaty. W końcu jestem inżynierem. Rozumiem to co mówiłeś wczoraj i może nawet ma to jakiś sens... Ale nie o tym chciałem mówić. Chodzi mi o te zakończenia. Nigdy wcześniej nie słyszałem, by po ćwiczeniu dziękować. Komu właściwie mam dziękować?

- Slobo, to delikatny grunt. Nasze ćwiczenia są z obszaru rozwoju duchowego. Uważam, że jest to jeden z czterech kluczowych obszarów dobrego lidera w biznesie.

- Czterech? A jakie są trzy pozostałe.

- Przeczytam ci coś: „Jest takie indyjskie powiedzenie lub maksyma, o tym, że każdy jest domem z czterema pokojami: fizycznym, umysłowym, emocjonalnym i duchowym. Zwykle mamy tendencję, by spędzać większość czasu w jednym pokoju, lecz jeśli nie wejdziemy codziennie do każdego pokoju, choćby po to by go przewietrzyć, to nie jesteśmy w pełni osobą.” To napisała Rumer Godden w książce „Dom z czterema pokojami”

- Czyli poza duchowym jest jeszcze fizyczny, umysłowy i emocjonalny?

- Tak, ale te pozostałe trzy są dość mocno obecne w większości programów dla managerów. Duchowy jest traktowany po macoszemu lub, mówiąc dyplomatycznie, uznaje się, że to prywatna sprawa każdego z nas.

- Jasne. Przecież Deon nie płaci ci, byś prowadził klientów do kościoła, bożnicy czy jakiejś innej świątyni.

- No właśnie. Jakbyśmy robili interesy w Europie osiemset lat temu to byłoby jasne, że odnosimy się do Boga. Wtedy był znak równości między duchowością, a religią. Dzisiaj jest inaczej. Często pracuję z zadeklarowanymi ateistami, którzy też potrzebują rozwoju duchowego, by faktycznie być przywódcami w swoich biznesach. Rozwój duchowy to poszukiwanie sensu. To odnoszenie się do czegoś większego niż ja sam. To stawianie sobie pytania po co i dlaczego robię to co robię.

- Myślę, że większość ludzi robi interesy, żeby zarobić.

- Faktycznie pieniądze są miarą sukcesu. Można powiedzieć, że są papierkiem lakmusowym biznesu. Myślę, że pieniądz jest dla biznesu tym, czym seks dla małżeństwa. Nie jest celem samym w sobie, ale jest potwierdzeniem, czy dzieje się dobrze. Jeżeli masz dobry pomysł i trafiłeś na odbiorców, którzy zapłacą za zaspokojenie swojej potrzeby tym, co im oferujesz, to zarabiasz pieniądze. Mówisz wtedy, że rynek pozytywnie zweryfikował twój model biznesowy.

- Czyli jak zarabiam pieniądze to jestem dobrym biznesmenem.

- No, tak. Aczkolwiek do pieniędzy możesz dochodzić różnymi drogami, nie zawsze poprzez zaspokajanie potrzeb klienta. Bez obrazy, ale na przykład ty masz masę pieniędzy. Czy to znaczy, że jesteś dobrym przedsiębiorcą?

- Ależ skąd?! Te pieniądze zarobił ojciec.

- No widzisz. Zatem dla przedsiębiorcy sytuacja finansowa jego firmy jest miernikiem biznesu, ale posiadanie przez kogoś pieniędzy to za mało, by uznać, że jest dobrym biznesmenem. Obydwaj wiemy, że różnymi sposobami ludzie dochodzą do majątków.

- Nie zmienia to faktu, że wszyscy chcą być bogaci.

- Nie wiem czy wszyscy, ale też widzę sporo osób, które lubią pieniądze. Widzę, że trochę ludzi dochodzi do sporych pieniędzy dzięki temu, że wiedzą dlaczego i po co biorą się za swój biznes. Odpowiedź na pytanie o sens tego, co dostarczasz jest kluczem do trwałego rozwoju.

- Czyli zajmują się szukaniem sensu, by zarobić pieniądze?

- Zajmują się tym, co ma ich zdaniem sens, a pieniądze są niejako produktem ubocznym.

Wdzięczność

- Ciekawe, ale odeszliśmy od tematu. Pytałem cię komu mam dziękować w twoich ćwiczeniach.

- Ten wstęp miał przygotować grunt dla mojej odpowiedzi. To gdzie kierujesz swoje poczucie wdzięczności zależy od tego jak widzisz większy obraz tego w czym jesteś. Dla mnie za stworzeniem świata stoi Bóg. Więc ja dziękuję Bogu za ludzi, których spotkałem, za miejsca i sytuacje których doświadczyłem. Moja znajoma uważa, że są jakieś siły kosmiczne, które wiążą ze sobą wszystkich ludzi i wszystkie zjawiska. Ona gdzieś tam kieruje swoją wdzięczność. Ktoś inny mówi, że to Matka Natura i jej dziękuje za piękno przyrody. Sedno w tym, by uświadomić sobie, że doświadczam czegoś większego niż ja sam. To czego doświadczam jest darem, za który dziękuję.

- Rozumiem co mówisz. Czyli jak ja w takie gusła nie wierzę, to mogę sobie odpuścić zakończenia twoich ćwiczeń?

- Uważam, że poczucie wdzięczności jest ważne, aby zbudować w sobie dystans do swojego ego i do swoich zachcianek. Powiem wręcz, że odniesienie się do czegoś większego niż ja sam jest warunkiem koniecznym, by wejść na poziom skutecznego przywództwa. Zatem jeśli rozwój duchowy nie miał dotychczas dla ciebie znaczenia, to od momentu, gdy przejąłeś od ojca firmę już ma.

- Angelo, grubo pojechałeś. Czy ty zawsze tak bezpośrednio?

- W sumie to tak. Wiele osób może uczciwie powiedzieć, że faux-pas to moje drugie imię. Pracuję jako doradca biznesowy i zajmuję się zarządzaniem zmianą. W takich sytuacjach trzeba zidentyfikować temat i wprost nazwać to, co jest do roboty. Żeby było jasne - nie obrażam ludzi dla sportu. Co więcej, wiem, że są wrażliwi i jeśli to nie ma znaczenia dla roboty to zatrzymuję dla siebie bolesną prawdę o nich. Lecz w obszarze krytycznym dla biznesu bezpośredniość jest moją dewizą. Dlatego niektórzy nie wyobrażają sobie pracy ze mną, a inni nie wyobrażają sobie pracy beze mnie.

- Uff... Muszę sobie poukładać to co usłyszałem.

- Dobrze się składa. Pomyślałem, że jutro przez większość dnia popracujemy osobno. Ciebie zapraszam na samotną wycieczkę w góry, pogoda zapowiada się doskonała. Ja zostanę w chacie i opracuję to co dzisiaj z ciebie wydobyłem podczas wywiadu.

- Czyli mam jutro wolne?

- Wręcz przeciwnie. Masz z wycieczki przynieść owoc. Tym owocem jest odpowiedź na pytanie: dlaczego i po co istnieje Oycovic Soft?

Z wycieczki w góry Slobodan przyniósł pomysł, że jego firma jest partnerem dla klientów, którym pomaga być usłyszanym w hałaśliwym świecie mediów XXI wieku.

Kolejne dni Angelo i Slobodana miały podobny schemat. Tuż po przebudzeniu odbywali jedno z ćwiczeń duchowych. Od śniadania do zachodu słońca pracowali nad strategią firmy. W środku dnia robili sobie przerwę na lunch. Wieczorem 15-minutowe ćwiczenie duchowe, a potem kolacja.

Uważność w chaosie

Podczas jednej z sesji warsztatowych Angelo zapytał:

- Co jest największą atrakcją turystyczną w tej okolicy?

- Trzy Siostry. To takie skały, które w wyniku erozji wyglądają jak trzy ogromne postacie.

- W jaki dzień tygodnia przyjeżdża najwięcej osób, by je oglądać?

- W niedzielę.

- To pójdziemy je oglądać właśnie w niedzielę. Gdzie jest takie miejsce, gdzie autokary wysadzają wszystkich zagranicznych turystów, którzy w zgiełku przepychają się, by zrobić piękne zdjęcia Trzech Sióstr?

- Echo Point. Chyba nie ma na świecie drugiego tak zatłoczonego miejsca w parku narodowym jak punkt widokowy Echo Point. Stąd, z Katoomby, dojdziemy tam w pół godziny.

Gdy nadeszła niedziela panowie zabrali składane krzesełka i ruszyli do Echo Point. Na miejscu zastali tłum ludzi. Przewodnicy nawoływali swoje grupy przez przenośne megafony, azjatyccy liderzy grup wymachiwali kolorowymi chorągiewkami na wysokich tyczkach, dzieci poganiane przez rodziców głośno krzyczały. Wariactwo i nerwowość jak w centrum wielkiego miasta. Angelo był wyraźnie zadowolony.

- Angelo, myślałem, że szukałeś ucieczki z wielkiego miasta. Zaskakujesz mnie swoim entuzjazmem na widok tego okropnego tłumu.

- Wolę ciszę i spokój naszej chaty, ale na dzisiejsze ćwiczenie to miejsce jest idealne. Usiądźmy, gdzieś gdzie będziemy mieć dobry widok i nie będziemy nikomu przeszkadzać.

Przebili się przez tłum i kawałek od barierki ustawili swoje krzesełka.

- Slobo, zaczynamy. Posiedzimy tu przez kwadrans. Wybierz jedną z trzech skalnych sióstr. Patrz na nią cały czas. Nie zwracaj uwagi na nic innego. Jeżeli cokolwiek cię nagle odciągnie – nie przejmuj się. Wracaj do obserwowanej skalnej siostry.

Po kwadransie dodał:

- Slobodanie, powoli kończymy. Pomyśl teraz o ludziach, którzy byli wokół nas podczas ćwiczenia. Podziękuj, że tu byli. Poczuj wdzięczność za to, że dzięki nim ćwiczyłeś uważność. Podziękuj też temu miejscu, Trzem Siostrom za to, że mogłeś tu być. Podziękuj za wszystko co się wydarzyło.

ISRIKUZ. Odcinek drugi: Prostota i upraszczanie.

Angelo wylądował na lotnisku w Tampie, w środku nocy. Włączono go do projektu wdrożeniowego w globalnej firmie i dzięki temu mógł korzystać z korporacyjnych przywilejów. W lotniskowej wypożyczalni miał na niego czekać samochód. W opustoszałej hali przylotów znalazł obok siebie logo Hertza, Avisa, Budgeta i kilku innych firm. W Hertzu pracownik o meksykańskim wyglądzie obsługiwał klienta. Na pozostałych stanowiskach nikt nie pracował. Nim Angelo zdążył o coś zapytać, usłyszał jak człowiek z Hertza zagaduje do niego. „Tak, Avisa też obsługuję. Proszę minutę zaczekać.”

Po chwili już był gotów.

- Myślałem, że Hertz i Avis to konkurencja...

- Oczywiście, że konkurencja i to bezpośrednia.

- A pan pracuje w dwóch konkurencyjnych firmach? Nie ma tu konfliktu interesów?

- To jest Ameryka, tu się szuka prostych rozwiązań! Marketing ze sobą walczy i pilnie strzeże swoich tajemnic. Ale prościej i taniej by na nocnej zmianie był jeden facet od wydawania kluczyków i skanowania kart kredytowych.

- No to teraz proszę o proste wydanie mi kluczyków do mojej taniej Toyoty Corolli i jadę do hotelu, bo jestem wykończony.

- Proszę o numer rezerwacji. Dziękuję... Chwileczkę. Niestety, nie ma dla pana Toyoty. Znajdziemy coś innego.

- Jak to „nie ma”? Przecież dostałem e-mail z potwierdzeniem.

- Jak wysyłali maila to była i już jej nie ma. Zresztą po co panu Toyota? Wy, Europejczycy lubicie Mustangi. Mam dla pana Mustanga w bardzo dobrej cenie. Drobna dopłata, a upgrade ogromny.

- Wolne żarty. Jak obydwaj wiemy, po potwierdzonej rezerwacji cena jest gwarantowana. Ale pomysł z Mustangiem brzmi kusząco.

- Mały momencik szefie, zobaczę co się da zrobić. Już mam. Proszę tu podpisać i za chwilę wskoczy pan do białego Mustanga.

- Cena a sama?

- Oczywiście. Taka jak w mailu - powiedział porozumiewawczo mrugając okiem.

Angelo był zadowolony z niespodziewanego obrotu sprawy. Podziękował i po pół godzinie już był w hotelu. Lot miał dobry, ale nic nie zastąpi wygodnego hotelowego łóżka.

GoodChoice Story

Nazajutrz, po śniadaniu z kiepską rozpuszczalną kawą, pojechał do biura. Zaparkował na pokaźnym korporacyjnym parkingu, a idąc do recepcji zauważył na trawniku tabliczkę ostrzegającą przed aligatorami. „Chyba to mają na myśli antyglobaliści mówiąc o drapieżnym amerykańskim kapitalizmie. W korporacji możesz być żywcem pożarty.” - Złośliwy żart przemknął przez głowę Angelo.

Po chwili recepcjonistka wydała mu identyfikator i wskazała drogę do biura GoodChoice.

Koledzy z Nowego Jorku byli na miejscu już od tygodnia. Ich start-up został jakiś czas temu wykupiony przez spółkę giełdową Trapper. W czasie studiów paczka nowojorczyków szukała sposobu na zarobienie na czesne.  Wymyślili, że stworzą bazę danych internautów, do których będą wysyłali reklamy. Umieścili w Nowym Jorku kilkaset darmowych punktów dostępu do internetu. Warunkiem skorzystania było podanie adresu e-mail oraz zgoda na śledzenie swoich poczynań w sieci. Każdy gość był rejestrowany w bazie danych wraz ze szczegółowym wykazem odwiedzanych stron. Potem wybierano użytkowników dokonujących wielu transakcji w sklepach online i wysyłano do nich oferty reklamodawców współpracujących z GoodChoice. Prosty model biznesowy. Zaczęli od mobilnych routerów, które studenci nosili w plecakach. Siadali w centrach handlowych, na lotniskach i w innych ruchliwych punktach miasta. Właściciel plecaka czytał książkę lub uczył się do sesji, a w tym czasie jego plecak zbierał dane o internautach.

Po trzech latach obroty GoodChoice osiągnęły kilka milionów dolarów. Stacja BigPigTV wyemitowała reportaż o nich w cyklu „Potrzeba matką wynalazku”. Potem już poszło szybko, bo wiceprezes do spraw akwizycji w firmie Trapper postanowił kupić GoodChoice i wdrożyć rozwiązanie w głównych miastach USA. W ciągu kolejnych dwóch lat dopiął swego.

Drugie pokolenie emigrantów

Po Ameryce przyszła kolej na Europę. Trapper chciał zacząć od amerykańskich klientów podróżujących do Londynu. W planach był też telemarketing na pokładach samolotów oraz instalacje w Chinach, skąd pochodził jeden z udziałowców Trappera.

Amerykanie zainstalowali odnogę systemu w swoim londyńskim oddziale. Do synchronizacji danych między Florydą, a Anglią zamówili szwajcarski system Sicherkapo. Angelo wcześniej koordynował wdrożenie Sicherkapo dla Deona, który robił jakieś interesy w Rzymie. Potrzebował synchronizować pliki między Watykanem, a Zurychem. Ponoć chodziło o dane personalne żołnierzy Gwardii Szwajcarskiej. Angelo nie wnikał dlaczego tych danych było tak dużo i dlaczego serwerownie mieściły się w kilku szwajcarskich bankach. Podobno tak było prościej.

Potem, gdy Szwajcarzy dostali zamówienie od Trappera, szef marketingu Sicherkapo, Sandro Cotti zadzwonił do Angelo z pytaniem, czy nie podjąłby się koordynacji amerykańskiego wdrożenia.

W szwajcarskich firmach szefowie marketingu mają zwykle włoskie nazwiska, dziadków na południu Italii i jadają wyłącznie włoską kuchnię. Lecz potraktują jak śmiertelną obrazę twoje pytanie, czy są Włochami. Zwykle w odpowiedzi usłyszysz „My Szwajcarzy mamy międzynarodowe nazwiska, nasi przodkowie ściągali tu z całego świata. Ten kraj ma piękną i długą historię.” Jak go trochę przyciśniesz, po kilku lampkach wina, to się okaże, że „Biedna Mama i Papa nie mieli w Italii pracy, a w Szwajcarii szukano robotników budowlanych...” Drugie pokolenie imigrantów na całym świecie jest ambitne i udowadnia sobie, i swojej nowej ojczyźnie, że są „kimś”. W Helwecji prym wiodą Włosi. Tym sposobem, po starej włoskiej znajomości Angelo poleciał na Florydę, jako konsultant Sicherkapo.

Spotkanie za 1000 dolarów

Teraz uczestniczył w spotkaniu projektowym. W sali było dwanaście osób, a osiem miało uczestniczyć zdalnie wdzwaniając się przez centralkę telefoniczną. Godzinne spotkanie, jak szybko policzył Angelo, kosztowało ponad 1000 dolarów zakładając, że godzina pracownika Trappera to 50 dolarów. Na sali było kilka osób, które zarabiały dużo więcej.

Absurd sytuacji dotarł do Angelo, gdy przez pół godziny dyskutowano, o tym który z managerów weźmie w swoje koszty switch sieciowy, jaki trzeba zamówić w Londynie za 200 dolarów.

„Właśnie wygenerowali 500 dolarów kosztów w formie swoich wynagrodzeń, by ustalić jak wydać 200 dolarów. Chyba warto bym wyłączył swój mięsień szyderstwa, by pogodnie przetrwać najbliższe dwa tygodnie.”

Na szczęście pozostała część spotkania była prowadzona sprawnie. Ustalili, że do końca tygodnia w Londynie będzie pierwszy zestaw prawdziwych danych do synchronizacji, a za tydzień w poniedziałek rusza produkcja. Do tego czasu będą trwały testy z wykorzystaniem przykładowych danych. Europejski zespół Sicherkapo dostanie do jutra ostateczną listę uwag do wersji przysłanej przed tygodniem.  W czwartek wszelkie poprawki do skryptów mają być zamrożone.

Lean Startup

Na lunch Angelo poszedł z Ianem, dyrektorem operacyjnym departamentu GoodChoice w Trapperze. Wcześniej Ian był jednym z tych słynnych studentów, którzy rozwinęli start-up.

Angelo miał coś do przegadania.

- Ian, wiesz, że skrypt synchronizacji dwa razy restartował się w weekend?

- Tak, widziałem logi systemu. Co z tym robimy?

- Gadałem z Chrisem z Sichera i on twierdzi, że skrypt nie był testowany na serwerze windowsowym. Według umowy miał tu stać serwer z Linuxem. Potrzebujemy przeinstalować serwer. Mam dysk instalacyjny z Linuxem, po lunchu pójdę do serwerowni i zainstaluję.

- Nie wpuszczą cię. Serwerownia jest eksterytorialna. Rządzą Hindusi. Nawet nasz Prezes, który miał w zwyczaju oprowadzać swoich gości pokazując serwery nie ma już tam wstępu.

- Co ty opowiadasz? Przecież właścicielem budynku i serwerów jest Trapper?

- Tak. To prawda. Ale nasz zarząd podpisał umowę z hinduskim holdingiem Mamo i powierzył im wszystko co jest związane z komputerami. Czy możesz zrobić instalację bez wchodzenia do serwerowni?

- Z tego co wiem to nie. Muszę odpalić serwer z dyskiem DVD w napędzie. Potem instalację mogę zrobić zdalnie.

- Angelo, podczas rozkręcania naszego nowojorskiego start-upu nauczyłem się radzić sobie z najbardziej skomplikowanymi problemami. Z tym też sobie poradzimy. Po przejęciu przez korporację większość z nas odeszła z powodu absurdów organizacyjno-politycznych. Zostałem ja, Willy oraz Mark. Wnosimy pierwiastek lean start-up do Trappera.

- Lean start-up w korporacji? Mówisz o tej koncepcji Erica Riesa z Doliny Krzemowej? O prototypach? O wciąganiu klientów w testowanie? O zasadach lean, czyli o eliminowaniu marnotrawstwa i skupieniu na dostarczaniu wartości dla odbiorcy?

Korporacyjna szczerość

- Tak, Angelo. Po wdrożeniu w Londynie zostawiam GoodChoice i obejmuję kierownictwo w zespole Qwerty.

- Qwerty?

- To kod produktu. Nie ma oficjalnej nazwy. Wraz z Willym i Markiem wymyśliliśmy to w ubiegłym roku. Mieliśmy wyjść z korporacji i zrobić z tego nowy start-up. W listopadzie miałem tak dość korporacyjnych absurdów, że jak John, nasz wiceprezes od nowych biznesów był w Nowym Jorku i zaprosił mnie na kolację, to mu wprost powiedziałem co myślę o absurdach, marnotrawstwie energii, czasu i pieniędzy w Trapperze. Myślałem, że po takiej szczerości wywali mnie na zbity pysk. Nawet mi to pasowało, bo miałbym pretekst by ruszyć z nowym start-upem. Wiesz korporacja rozleniwia tym pozornym bezpieczeństwem finansowym. Czasem potrzebujesz kopniaka.

- Chwila. Skoro rozmawiamy dzisiaj w Trapperze, a ty jesteś dyrektorem operacyjnym, to jak rozumiem, nie wywalił cię?

- W sumie to mnie wywalił i jestem na swoistym okresie wypowiedzenia. Jednocześnie mnie awansował.

- Ian, pogubiłem się. Najpierw mówisz o korporacyjnym projekcie Qwerty, a teraz o tym, że wyleciałeś z Trappera. To jak to jest?

- W listopadzie kolacja z Johnem skończyła się bardzo późno. Gadaliśmy jeszcze grubo po północy. Jak usłyszał moje rozgoryczenie, to pociągnął mnie za język. Prosił o szczegóły, o przykłady i o moje pomysły, jak bym to rozwiązał. To było beznadziejne, bo ani on, ani ja, ani tysiąc takich gości jak my, nie zmieni korporacyjnego betonu. Korporacja jest jak armia, która przyciąga ludzi, którzy chcą stałej pracy i są gotowi ją wykonywać bezmyślnie. Więc oznajmiłem, że szkoda naszego czasu na upraszczanie korporacji. John nie dał za wygraną i chciał usłyszeć jak te same sprawy, na które narzekam w Trapperze, rozwiązywaliśmy w GoodChoice przed wchłonięciem przez korporację. Podszedł mnie i rozwiązał mi się język. Pod koniec John zapytał czy zdaję sobie sprawę, że to była służbowa kolacja, z której on zamierza zdać relację Staremu. Gorzko się zaśmiałem i zapytałem, kiedy mam się pakować. „Na razie nigdzie się nie pakuj. Ale na jakiś czas powstrzymaj się od zrzędzenia. Zadzwonię do ciebie w grudniu.”

- O ile dobrze rozumiem, jak działają takie organizmy, to korporacja nie wybacza, a na pewno nie zapomina takich wyskoków. Czyli jak się domyślam zacząłeś procedurę ewakuacyjną.

- Pogadałem z Willym i Markiem, by wiedzieli, że być może wypadnę z obiegu. Obiecałem, że wtedy poświęcę czas i pieniądze na pracę nad nowym start-upem.

- Potem był grudzień...

- John zadzwonił i zapytał co będę robił jak przestanę być dyrektorem operacyjnym. Odparłem, że to na czym się znam, czyli kolejny start-up. John, poprosił bym przyleciał na Florydę, bo Stary chce się ze mną widzieć. Zamurowało mnie. Z Prezesem gadałem może ze dwa razy w życiu. Nic z tego nie rozumiałem, bo jak wywalali ludzi to HRy dokonywały cichej egzekucji.

- To miałeś gorący grudzień.

Oaza przedsiębiorczości

- Jak przyleciałem, to Stary i John wzięli mnie na lunch. Powiedzieli, że spotkali się z Erickiem Riesem, że czują klimat upraszczania i prostego działania, by budować przewagę konkurencyjną no i... wprowadzają lean start-up w Trapperze.

- W korporacji zatrudniającej 30 tysięcy ludzi, którzy nie mają bladego pojęcia o przedsiębiorczości?!

- Totalny czad! Stary mówi, że zgodnie z zasadami Lean Startup rozpoczynają od prototypu, którym będzie mój projekt. Umówiliśmy się, że w połowie stycznia zaprezentuję im mój pomysł na startup. Mam ich potraktować jak inwestorów, od których chcę dofinansowania przedsięwzięcia. Jeśli się dogadamy to dostaję kasę i działam.

- ...i zrobisz start-up w korporacji, gdzie nawet do własnej serwerowni wejścia blokuje ci hinduski podwykonawca, który trzyma cię za brodę lub za inną część ciała?

- No jak?! Oczywiście, że nie! W styczniu stanęło na tym, że Willy, Mark i ja domykamy swoje zadania w Trepperze do czerwca, a od lipca ruszamy ze startupem. Zakładamy osobną spółkę, Trapper ma w niej sporo udziałów. Działamy startupowo. Kupujemy od Trappera te usługi, które nam pasują. Inne zamawiamy na wolnym rynku. Jak startup wypali to ustaliliśmy warunki przejęcia przez Trapper. Jak popłyniemy to jesteśmy skończeni.

- W takim kontekście rozumiem twój dystans do absurdów. Ja się dzisiaj męczyłem, widząc jak Raj przez pół godziny kombinował komu wcisnąć koszt 200 dolców za switcha, a ty najwyraźniej świetnie się bawiłeś.

- Angelo, marnotrawienie czasu na tę bzdurę nie było zabawne. Cieszyłem się, bo wygrałem z Willym kratę piwa. Wiedzieliśmy, że Raj będzie chciał wypchnąć switcha z budżetu Mamo. Willy twierdził, że w kwadrans Raj znajdzie ofiarę. Ja mówiłem, że przekroczy pół godziny. No i Liza powiedziała sakramentalne tak w 31. minucie. Stąd moja kiepsko skrywana radość i złość Willy'ego.

- „Ja tu widzę niezły burdel”

- Wy Włosi wszędzie widzicie tylko jedno.

- Oj, przyjacielu wypraszam sobie, to był cytat z polskiego filmu „Seksmisja”, o dwóch facetach, którzy  wpadli w szpony babskiej korporacji.

- Angelo, lepiej powstrzymaj się od takich żartów jak wrócimy do biura, bo amerykańskie poczucie humoru w tej sferze umarło dawno, dawno temu.

Ciemne okulary Włocha i skrzaty Willy'ego

- Słusznie. Dzisiaj rano spotkałem w hotelu jakiegoś Włocha, łaził po korytarzu w ciemnych okularach i nawijał przez komórkę o dzikości tutejszych dziewczyn. Jak go zaczepiłem, to zdjął okulary i mówi: „Jestem tu trzeci tydzień, bo instalujemy robota. Od tygodnia chodzę w ciemnych okularach. Wiesz dlaczego?! Bo dziewczyna z księgowości poszła na skargę do HRów, że przejawiam wobec niej zachowania seksualne. Przysłali do mnie jakiegoś managera i powiedział mi, żebym „tak” nie patrzył na dziewczyny, bo to podpada pod jakiś paragraf. Wściekłem się, ale pomyślałem, że Allessandro, nasz firmowy kobieciarz, który co chwilę lata do Ameryki, jakoś sobie radzi, to i ja dam radę. Napisałem do Allesandro smsa, a ten mi odesłał zdjęcie jak siedzi w biurze w okularach przeciwsłonecznych. Teraz ja też chodzę w okularach cały dzień i patrzę sobie jak chcę.”

- Oj, Włosi, wy jesteście nieuleczalni. Jak skończysz jeść to chodźmy do Willy'ego.

- Chcesz od razu dostać kratę piwa?

- Nie, piwo się przyda na sobotę, a teraz chcę byś znalazł prosty sposób na serwerowe komplikacje.

- Willy, mamy zadanie. Potrzebujemy przeniknąć ścianę serwerowni i niezauważeni przez Strażników Chaosu wpakować do naszego serwera dysk instalacyjny.

- No problem. W ciągu godziny będzie zrobione.

- Jak?!

- Jesteśmy po dobrej stronie mocy, więc nasze elfy zdematerializują dysk Angelo, skrzaty przenikną do serwerowni i odbudują dysk na tyłach wroga.

- Willy, to piękna baśń, a teraz oczekujemy, że nam to wyjaśnisz po ludzku.

- Przyjdźcie za godzinę jak już się skrzaty uwiną, to wtedy wam wyjaśnię. Angelo, daj mi proszę DVD i trzymaj kciuki.

Po godzinie Angelo zajrzał do boksu Willy'ego. Był tam już Ian.

- Angelo, jeszcze parę sekund i będziemy w domu. Już! Lepiej nie pytajcie jak to zrobiłem.

- Willy nie czaruj, tylko gadaj co i jak.

- No dobra. Zrobiłem wirtualny obraz dysku, do serwera podinstalowałem wirtualny napęd DVD i wgrałem na niego dysk Angelo. Serwer to widzi jak fizyczny dysk. Angelo, możesz instalować.

- Willy...

- Tak Ian.

- Po drodze złamałeś kilka procedur bezpieczeństwa.

- Niemożliwe. Nigdy nie czytałem procedur na ten temat.

- Ale ja czytałem i podpisałem, że będę przestrzegał.

- Dlatego ci dopiero teraz mówię, bo musiałbyś mi zabronić jakbyś wcześniej wiedział.

- A ty łobuzie jak uniknąłeś podpisywania lojalki?

- Jak kupowali naszą firmę to najwyraźniej nie mieli mnie w systemie HRowym, gdy zbierali podpisy. Potem pewno nikt tego nie sprawdził. Może kiedyś sprawdzą, a może nigdy. Kto wie. Ot korporacyjny matrix.

- panowie idę instalować, to do jutra. Jak Europa zacznie dzień, będą mogli działać, gdy my będziemy jeszcze spać.

Szalenie ważne cele w Sydney

Wieczorem Angelo, miał jeszcze jedno zadanie - telefon do Slobodana. Wieczór w Tampie to poranek następnego dnia w Sydney.

- Cześć Slobodanie. Jak żyjesz?

- Doskonale Angelo. Jak słyszę, jeszcze nie zjadły cię aligatory.

- Przeżyłem wasze pająki, to i aligatorom dam radę. Co słychać w trzecim miesiącu twoich rządów?

- Spisaliśmy z najbliższymi współpracownikami zarys strategii. Wyszło tego kilkadziesiąt stron. Planujemy przełożyć to na plany operacyjne. Przeraża mnie mnogość kierunków. Nie wiem czy nie przesadziliśmy.

- Ile masz szalenie ważnych celów?

- W sumie mamy 12 i wydaje się, że to tylko nasze główne tematy.

- Do kiedy chcesz je osiągnąć?

- Moja wizja jest na mniej więcej 3 do 5 lat, więc w tym okresie chcę osiągnąć każdy z celów.

- Zgodnie z koncepcją szalenie istotnych celów, postawienie sobie najwyżej 3 celów daje szanse zrealizowania każdego z nich na najwyższym jakościowo poziomie. Zaś przy 12 celach żaden nie będzie należycie dopilnowany. Czyli mniej, to więcej. Upraszczanie i prostota to przydatne cechy przywódcy.

- Co radzisz?

- Skupienie na mniejszej liczbie celów.

- Łatwiej powiedzieć niż zrobić. Ta dwunastka, to nasze zupełne minimum.

- Rozumiem. A czy one muszą być osiągnięte równocześnie?

- Chyba nie.

- Zacznij od wizji końca. Wyobraź sobie, że zrealizowanie twojej wizji, to stanięcie na szczycie góry, zaś poszczególne cele strategiczne, to etapy wędrówki. Ułóż cele w takiej sekwencji, by najskuteczniej prowadziły cię na szczyt. Potem pogrupuj je po 2 lub 3, oszacuj ile czasu chcesz na nie przeznaczyć i działaj w blokach. Dobrze pamiętam cel jaki postawiłeś firmie: być partnerem dla klientów, którym pomaga być usłyszanym w hałaśliwym świecie mediów XXI wieku. Nie tylko mediowe otoczenie jest krzykliwe i różnorodne. Wydaje się, że drogą poradzenia sobie z chaosem jest szukanie sposobów, by upraszczać to jak działamy. Skoro chcesz wspierać swoich klientów w wędrówce przez medialną dżunglę, to może warto chodzić prostymi ścieżkami skutecznie prowadzącymi ich do celu?

- To co mówisz brzmi równie ładnie, co akademicko. Czy masz może jakieś konkretne pomysły na upraszczanie?

Wartość i marnotrawstwo

- Prostota zaczyna się od tego jak patrzysz na życie i na biznes. Ja staram się trzymać zasad zaczerpniętych z lean management. Mówię sobie: wyeliminuj ze swojego życia całe marnotrawstwo, skup się na tym co jest wartościowe i udoskonalaj, to co jest wartościowe. Życie ma być proste i wartościowe. Gdy staję przed tym, co mnie czeka, to zadaję sobie pytanie, gdzie w tym, co chcę zrobić wytworzę wartość dla mojego klienta, a gdzie widzę marnotrawstwo do wyeliminowania. Do tego dokładam zdroworozsądkowe dążenie do doskonałości, wedle zasady, że to co właśnie zrobiłem, było najlepsze jakie mogłem w tym momencie wykonać. Lecz jeśli będę to robił po raz kolejny, to chcę to zrobić jeszcze lepiej.

- Brzmi jak przygnębiające życie sfrustrowanego Japończyka, który nigdy nie jest zadowolony z tego co zrobił.

- Faktycznie te koncepcje mają korzenie w japońskiej Toyocie. Pełnia doskonałości jest nieosiągalna, a w naturze tego, co robimy, leżą braki i niedociągnięcia. To bynajmniej nie odbiera radości życia. Łatwiej przychodzi mi wybaczyć pomyłkę osobie, która całym sobą pokazuje, że jest na drodze ciągłego udoskonalania, niż współpracować z kimś, kto ma przekonanie, że już wszystko osiągnął i może spocząć na laurach.

- Czyli od rana do wieczora udoskonalasz każdy detal swojego biznesu i swojego życia osobistego? Jesteś takim maniakalnym poprawiaczem, który wszystko doprowadza do perfekcji?

- Nie, to nie tak. Perfekcjonizm jest czymś zupełnie innym od ciągłego udoskonalania. Perfekcjonista ma zwykle spore pokłady lęku przed porażką i jest wiecznie niezadowolony, że to co zrobił jest niedoskonałe. Ja zaś jako coś oczywistego przyjmuję, że moje dzieła są niedoskonałe. Jak mam zrobić raport, to wysyłam go klientowi, gdy widzę, że dokument jest wystarczająco wartościowy dla odbiorcy. Nie zdarzyło mi się w życiu zrobić niczego doskonałego, ale zrobiłem masę wspaniałych dzieł, z których jestem dumny i które przyniosły mi sporo radości.

- Jak to, co mówisz ma się do naszych 12 celów strategicznych?

Ćwiczenie na upraszczanie

- Możesz na tych celach zrobić ćwiczenie, jakie warto też robić na codziennej liście spraw do załatwienia. Patrzysz na listę i punkt po punkcie pytasz się, jaka jest w tym wartość dla klienta. Możesz nawet pogrupować punkty zaczynając od tych, co wykreują największą wartość. Potem jeszcze raz czytasz listę i szukasz punktów, które mimo, że są zaplanowane do realizacji, niosą tylko marnotrawstwo. Skupiasz swoje siły na tych co tworzą wartość, a starasz się pozbyć zadań, które są marnotrawstwem twoich zasobów. Tak samo warto podchodzić do swoich obowiązków i ról. Podejmujesz się nowej roli, np. rozpoczynasz współpracę z partnerem, którego produkt jest bliski twojej misji i temu co jest dla ciebie ważne. Po jakimś czasie analizujesz, na ile ta współpraca generuje wartość, a na ile jest produkuje marnotrawstwo. Na przykład niedawno rozwiązałem współpracę z organizacją, która mimo, że realizowała obiecujący projekt, to naruszała nasze porozumienia finansowe, miała patologiczną biurokrację, a ich przedstawiciele stosowali toksyczne metody zarządzania. Dzięki rozstaniu wyeliminowałem trochę marnotrawstwa czasu i energii, ze swojego życia zawodowego. Zainwestowałem zaoszczędzone zasoby w poszerzenie współpracy z innym partnerem, z którym generujemy sporo wartości.

ISRIKUZ. Odcinek trzeci: Odnowa i oczyszczenie

- Angelo, podjadę pod hotel o 19:00 i skoczymy coś zjeść. Po kolacji dołączy do nas moja dziewczyna, wspólnie powłóczymy się po Kuala Lumpur. Co ty na to?

- Przyjacielu, wpadłem w taki kołowrót spraw, że czuję się jak motocykl pędzący na najwyższych obrotach po krętej okolicy. Wiem, iż jak nie zwolnię, to w końcu nie zmieszczę się, w którymś z zakrętów. Zatem spokojny wieczór dobrze mi zrobi.

- No to widzimy się za dwie godziny. Podrzucić cię teraz?

- Przejdę się. To raptem kwadrans spaceru.

- OK. Ciao!

- Cześć, Fajzal!

Bezrobotny Nauczyciel

Angelo spakował laptopa, zarzucił na ramię plecak i ruszył do drzwi. Czekając na windę spojrzał za okno. Lało jak z cebra, a pioruny groźnie uderzały w okoliczne piorunochrony. Typowa malezyjska pogoda: rano słońce, a pod koniec dnia burze.

Przed budynkiem grupa pracowników tłoczyła się pod daszkiem czekając na busika. Angelo przedzierając się przez tłum, zwrócił uwagę na koloryt rasowy tych ludzi. Na przystanku oczekiwało wielu Chińczyków i Malajów oraz kilku Hindusów.

Po przejściu przez wąską uliczkę wszedł na schody, prowadzące na zadaszoną kładkę nad drogą szybkiego ruchu. Poza Angelo nikogo tam teraz nie było. Jego wzrok zatrzymał się na pliku równo ułożonych gazet. Uśmiechnął się do siebie. Czasopisma przypomniały mu serdeczną rozmowę, jaką odbył dzisiaj rano...

- Dzień dobry. Co u pana słychać?

- Dzień dobry. Zaczynam mój pracowity dzień. - tamten odparł ładną angielszczyzną.

- Widuję pana codziennie. Jak widzę, mieszka pan na kładce?

- Tak. Na razie tak. Przyjechałem z Malakki, byłem tam nauczycielem, ale zamknęli szkołę, więc tutaj szukam pracy. Codziennie przeglądam oferty pracy i chodzę na spotkania, szukając roboty.

- Widzę, że solidnie się pan za to zabrał.

- Mam takie podejście do życia, że do wszystkiego jest potrzebna równowaga wewnątrz i na zewnątrz. Bez względu na to, od ilu dni już chodzę na spotkania, to każdy pracodawca widzi mnie pierwszy raz i mam u niego kredyt na zrobienie pierwszego wrażenia.

Mieszkam na moście, bo nie mam pieniędzy na hotel, ale każdego ranka modlę się, by Allah był na moich ścieżkach, doprowadzam się do porządku w toalecie, tam za rogiem, czytam gazetę, by wiedzieć kogo szukają do pracy, a jak ktoś mnie zagadnie, tak jak pan, to zdobywam się na życzliwość, bo wiem, że ta życzliwość potem wróci.

- To ciekawe i dziwne co pan mówi...

- Dziwne?...

- Jak pana słuchałem, to przypomniałem sobie spotkanie z moim znajomym w Sydney sprzed miesiąca. Wtedy rozmawialiśmy, o tym że człowiek jest domem z czterema pokojami: duchowym, fizycznym, intelektualnym i społecznym. Każdy pokój trzeba odwiedzić i przewietrzyć.

Dzisiaj od pana usłyszałem, co to oznacza w praktyce.

- Ot, takie mądrości bezrobotnego nauczyciela...

- W każdym razie czas na nas - na pana czekają pracodawcy, a na mnie współpracownicy. Tutaj zostawiam panu parę groszy na jedzenie.

- Serdecznie dziękuję!

Odchodząc w stronę biura Angelo słyszał, jak muzułmanin woła za nim: God bless you, Sir!

Wietrzenie domu z czterema pokojami

Teraz, pod wieczór, widząc stertę gazet, zastanawiał się, jakie owoce zebrał dzisiaj Bezrobotny Nauczyciel. Zamyślony dotarł do hotelowego pokoju. Ani się obejrzał jak minęła 19:00 i Fajzal podjechał pod hotel.

- Cześć Angelo. Coś taki zamyślony?

- Dumam o domu z czterema pokojami.

- Inwestujesz w nieruchomości?

- To też, ale dzisiaj chodzi mi po głowie metafora ludzkiego życia, jako pokojów wymagających wietrzenia.

- Czeka nas kwadrans jazdy, to dla zabicia czasu chętnie posłucham o twoich pokojach.

- Jak sobie życzysz. Powiem ci jak poznać, że masz coś do zrobienia w każdym z obszarów życia, czyli pokojów. Zacznijmy od fizycznego, bo on jest najbardziej eksponowany - to twoje ciało. Jak za bardzo je eksploatujesz, to da ci znać poczuciem przemęczenia lub chorobą.

- Jak "wietrzysz" ten pokój?

- Zdrowo jedząc, śpiąc tyle ile potrzebuję, spacerując lub uprawiając sport. To jest to, co zwykle matka ma na myśli, mówiąc do dziecka "dbaj o siebie".

- To jasne, a jaki jest następny pokój?

- Pokój naszych relacji z innymi. Tutaj zaniedbania poczujesz np. gdy w czasie szukania ludzi do nowego projektu zdasz sobie sprawę, że pogrzebałeś kilka bliskich i obiecujących relacji zawodowych, a głupio zaangażować kogoś, do kogo nie odzywałeś się przez parę lat.

- Warto się trzymać z przyjaciółmi.

- Tak przyjacielu, ale ważne też by dbać o głowę. Czyli jesteśmy już w trzecim pokoju - umysłowym. Jak zasuwasz w codziennym kieracie, to zaniedbania w zdobywaniu i pogłębianiu wiedzy pozostają pozornie niewidoczne. Zdarza się, że idziesz na spotkanie w obszarze, który jest twoim głównym terytorium kompetencji i zdajesz sobie sprawę, że inni zaskakują cię istotnymi informacjami, o których wcześniej nie słyszałeś.

- Wiem o czym mówisz. Ostatnio spotkałem w metrze profesora od zarządzania z mojej uczelni. Pytał jak wygląda zarządzanie tam, gdzie pracuję. Zacząłem z entuzjazmem opowiadać o agile'u czyli metodach zwinnych - on nie miał pojęcia o czym mówię! W paru zdaniach wyjaśniłem, że chodzi o pracę iteracjami, że to daje elastyczność oraz dobre interakcje między inżynierami, a klientami. Chyba dla ratowania twarzy profesor stwierdził, że on wierzy w tradycyjne metody zarządzania, a haseł typu „agile management” używają ci, co chcą zamaskować chaos w zarządzaniu. Chłopie, on w ogóle nie miał pojęcia o czym mówiłem. Chyba od dawna nie wietrzył swojego pokoju umysłowego.

- Podałeś przygnębiająco trafny przykład.

- To już był trzeci pokój. Co nam jeszcze zostało?

- Pokój duchowy.

- Malezja to kraj muzułmański. Pokój religijny jest u nas dobrze zadbany.

- Fajzalu, pamiętam jak mówiłeś o modlitwie pięć razy dziennie, trwającej pięć do dziesięciu minut. Ale wiem też, że w każdej religii są wyznawcy, którzy mimo powtarzania rytuałów mają kompletnie zaniedbany rozwój duchowy.

- Chcesz powiedzieć, że według ciebie codzienna modlitwa, to nie jest wietrzenie pokoju duchowego?!

- Szukam słów, żeby powiedzieć co mam na myśli, bo to delikatny temat. Przede wszystkim wiedz, że słyszałem od wielu chrześcijan o podziwie z jakim patrzą na modlitewną dyscyplinę muzułmanów. Sądzę, że modlitwa pomaga w rozwoju duchowym. Jednak trudno postawić tu znak równości. Chodzi o obszar poczucia sensu tego, co robimy oraz świadomość, że jesteśmy częścią jakiejś większej całości.

- To jak, poza praktykami religijnymi, wietrzysz ten pokój?

- Jednym z pomysłów jest pisanie pamiętnika. Mój znajomy codziennie rano porządkuje swoje przemyślenia spisując je w pamiętniku. Ja robię to nieregularnie, ale mogę potwierdzić, że przelewanie swojej duszy na papier wprowadza w życie rześki powiew.

- Jakie praktyczne znaczenie ma ten pokój?

- Jeśli masz "trupa w szafie" w tym "pokoju", to wypadnie on i narobi sporo smrodu w sytuacji kryzysowej, w której czujesz, że jesteś u granic swoich możliwości. W chwilach, gdy wszystko wydaje się bez sensu przechodzisz sprawdzian duchowy.

- A na co dzień?

- Na co dzień mamy pozornie posprzątane w pokoju duchowym. Sens naszej pracy nadaje realizacja marzenia o zakupie czegoś mniejszego (np. wczasów w egzotycznym kraju) lub czegoś większego (np. pięknego domu pod miastem). Bywa, że przynależność do wspólnoty załatwia przywiązanie do takiej czy innej „kultowej” marki.

- Angelo, widzę, że mógłbyś o tym długo rozmawiać. Jeśli pozwolisz, to wrócimy teraz do pokoju fizycznego i zjemy dobrą kolację, bo jesteśmy już prawie na miejscu.

- Doskonale. Ty parkujesz samochód, a ja parkuję temat domu z czterema pokojami.

Jasność spojrzenia

Zjedli wyśmienitą kolację w hinduskiej restauracji, a potem dołączyła do nich Farah, dziewczyna Fajzala.

- Angelo, słyszałam, że zajmujesz się zarządzaniem zmianą i przywództwem. Bardzo mnie to interesuje. Sporo dyskutujemy o przywództwie na moich studiach biznesowych. Sprzedaj mi jakąś „złotą myśl” o przywództwie, to błysnę na seminarium.

- Farah, wysoko mi stawiasz poprzeczkę. Nie wiem czy podołam. Może tak: przywódca nie musi niczego robić lepiej od swoich podwładnych, on ma tylko wnosić jasność spojrzenia, by podejmować trafne decyzje.

- Jasność spojrzenia... Rekrutujemy na te stanowiska ludzi o darze jasnowidzenia?

- Do jasnowidzów mam ograniczone zaufanie. Jasność widzenia spraw i ludzi to kompetencja, nad którą warto pracować.

- Widziałam ostatnio film, gdzie lider łykał wszelkie możliwe prochy i płyny. Miał dzięki temu wyjątkową przejrzystość swoich wizji.

- Na krótką metę niektórym udaje się w taki sposób wejść w rolę przywódcy. Ja wolę o tym myśleć jak o długodystansowej wędrówce. Przemierzasz świat patrząc przez soczewki, które ciągle się brudzą i dają kiepski obraz rzeczywistości. Przystajesz i czyścisz soczewki. Raz na jakiś czas, robisz porządne oczyszczanie. Taka metoda sprawdza się na długie lata.

- Kupuję twoją teorię o soczewkach. A teraz zabieramy cię na Petronas Twin Towers. Załatwiłam bilety na nocne zwiedzanie. Zobaczysz KL z 360 metrów nad ziemią!

Po Twin Towers czekała go kolejna niespodzianka – masaż stóp. Każdy leżał na swojej kanapie, a trzech masażystów przez ponad pół godziny pracowało nad ich stopami. Niezwykle relaksujące doświadczenie.

Angelo wrócił do hotelu wyraźnie lżejszym krokiem.

Chce czy potrzebuje?

Budzik nastawił na szóstą rano, by przed wyjściem do biura zadzwonić do Slobodana. Dwie strefy czasowe między KL, a Sydney ułatwiały sprawę porannego dzwonienia.

Nazajutrz, po porannej medytacji i prysznicu, Angelo zasiadł do śniadania przyniesionego przez kelnera z hotelowej restauracji. Wybiła siódma.

- Cześć Angelo! - na ekranie laptopa pojawiła się opalona twarz Slobodana – Widzę, że przerwałem ci śniadanie?

- Już jestem na finiszu. Jeśli pozwolisz, to będę kończył w czasie naszej rozmowy.

- Jasne. Nie zabiorę ci dużo czasu. Prosiłem o rozmowę, bo mam trudną sytuację z naszym starym klientem.

- To ten, o którym pisałeś w mailu, że domaga się dalszego wsparcia technicznego dla waszej 10-letniej platformy media planningu?

- Tak, nazywa się Robin McKitt. Usłyszał, że planujemy przesiadkę na rozwiązanie chmurowe i pilnie umówił się ze mną na lunch. Spotkanie rozpoczął od opowieści o tym, jak wraz z moim ojcem byli pionierami optymalizacji kampanii reklamowych. Mówił, że był pierwszym, który z nami podpisał kontrakt i miał od taty obietnicę, iż zawsze będzie miał od nas wsparcie. Potem zapytał, jak to się ma do naszej deklaracji, że teraz zajmiemy się wyłącznie internetem? Co z jego systemem?

- Taki lojalny klient to skarb. Co z tym poczniesz?

- Wraz z Isobel, naszą dyrektor finansową, robiliśmy przymiarki budżetowe do opłacenia wsparcia tylko dla Robina. On nam płaci trzydzieści tysięcy dolarów rocznie. Z tego nawet nie opłacę pensji człowieka z IT. Co więcej, już nie sposób kupić nowych maszyn w takiej architekturze, jak jego serwery mediowe. Wyczerpały mi się pomysły, jak dać Robinowi to czego on chce i realizować naszą strategię. Liczę na Twoją włoską kreatywność.

- Slobo, jakoś się z tym wspólnie uporamy. Jak cię słuchałem, to chodziło mi po głowie, czy my musimy zrobić to, czego chce Robin?

- Teoretycznie nie musimy. Ale jak stracimy Robina to będzie źle.

- Absolutnie potrzebujemy tak działać, by Robin z nami został. Mnie w tej układance brakuje odpowiedzi na pytanie czego Robin potrzebuje?

- Angelo, właśnie o tym opowiedziałem. Robin potrzebuje starego systemu do optymalizacji...

- Moment. Słyszę, że jesteś po uszy pogrążony w szukaniu wyjścia z problemu, który zgłosił Robin. Czy Robin mówił czego chce, czy czego potrzebuje?

- Co za różnica?! Będziemy się teraz bawić słowami zamiast szukać rozwiązania... Ja cię tylko proszę o nowe pomysły, bo nasze się wyczerpały - Robin chce i potrzebuje starego systemu. Co z tym zrobić?

- Slobo, wierzę, że jeszcze dzisiaj ty i twój zespół znajdziecie rozwiązanie. Ja wam w tym pomogę. Lecz radzę podejść do tematu od innej strony. Zamiast pracowicie szukać rozwiązań zakwestionujmy problem. Powiem prowokacyjnie: Robin nie potrzebuje starego systemu.

- Stary, skąd ty to możesz wiedzieć?! Z całym szacunkiem dla twojej wiedzy i doświadczenia, to przecież masz tylko blade pojęcie o naszym rynku reklamowym.

- OK, już tłumaczę. Zwykle klient przychodzi do nas z pomysłem na to czego chce. Bardzo rzadko mamy do czynienia z osobą, która tak dobrze zna swoją sytuację i nasze możliwości, że trafnie określa swoje potrzeby. Na co dzień, to co słyszymy, to nie potrzeby, ale pomysły na zachcianki. Co Robin wie o tym, co planujecie w Oycowic Soft?

- Tylko ogólniki, które usłyszał na mieście. W jakimś wywiadzie powiedziałem, że przyszłość widzę w konwergencji mediów, a nasze platformy wkrótce przenosimy do chmury. Robin z tego wywnioskował, że odchodzimy od telewizji i przestaniemy wspierać aplikacje komputerowe. Podczas lunchu nie chciał słuchać o szczegółach tylko domagał się zapewnienia, że jego system będzie nadal wspierany.

- Proszę, zapomnij na chwilę o tym z czym przyszedł Robin. Wyobraź sobie, że zostajesz właścicielem firmy Robina i chcesz dla niej jak najlepiej. Czego tam potrzeba?

- Przede wszystkim wyjścia poza świat reklamy telewizyjnej i radiowej. To już nie te czasy! Agencja ma intratne kontakty telewizyjne i warto z tego czerpać kasę, którą trzeba inwestować w naukę nowych mediów.

- Jak słyszę, potrzebują harmonijnie migrować z rynku telewizyjnego w obszary, gdzie telewizja jest tylko jedną z platform?

- Dokładnie tak.

- Czy będąc właścicielem firmy Robina utrzymywałbyś stary system do optymalizacji?

- Silnik z algorytmem jest bardzo dobry i przyda się też do optymalizacji zasięgów internetowych, ale trzeba to przepisać na inną architekturę, by podpiąć inne media.

- Czyli według ciebie Robin nie potrzebuje starego systemu?

- O kurczę! Angelo, dzięki! Teraz załapałem co mówiłeś. Tak się zafiksowałem na szukaniu rozwiązań, że straciłem ostrość widzenia w szerszej perspektywie.

- To teraz mam zacząć generować dla ciebie moje włoskie kreatywne pomysły?

- Zapomnij o tym. Teraz muszę się umówić z Robinem i poważnie pogadać o tym, jak jego firmie pomóc w dopasowaniu się do zmian na rynku mediów. Bardzo ci dziękuję. Jak to mówiłeś: chce czy potrzebuje?

- No tak. Czasem jest duży dystans między jednym, a drugim. Jak mawia amerykański doradca biznesowy Alan Weiss, im większa przestrzeń między tym co klient chce, a tym co potrzebuje tym wyższe wynagrodzenie konsultanta.

- Trzymaj się Angelo i dobrego lotu do domu!

- Dzięki. W weekend zaczynam tygodniowy urlop, więc prosto z KL lecę do Francji.

- Ty to masz życie! Lecisz sprawdzić czy pięciogwiazdkowe hotele na Lazurowym Wybrzeżu mają dobrą kolekcję win?

- Wręcz przeciwnie. Jadę do małej wioski w Burgundii, by na chwilę oderwać się od zgiełku świata.

- Udanego urlopu!

- Dzięki. Powodzenia z Robinem!

Regeneracja u mnichów

To był ostatni dzień Angelo w Kuala Lumpur. Po południu taksówka zabrała go z biura prosto na lotnisko. Miał idealne połączenie z Paryżem. Start w KL tuż przed północą, a lądowanie we Francji o szóstej rano. Angelo lubił nocne loty. Rozkładał fotel i spał przez większość podróży. Tym razem lot był obsługiwany przez olbrzymiego, dwupokładowego Airbusa A380. Samolot wydawał się dość cichy, co było dobrą wiadomością z perspektywy noclegu. Około piątej rano obudził go zapach kawy. Na ekranie pokładowym zobaczył, że przelatują nad Polską. Spał tak mocno, że nawet nie wiedział, czy lot był spokojny. Za oknem budził się słoneczny dzień.

W Paryżu złapał szybki pociąg TGV i z prędkością 200 km/h pomknął na południe. Tempo życia wyraźnie zwolniło po dotarciu do Mâcon. Przed dworcem zobaczył autobus.

- Czy jedzie pan do Taizé?

- Oui, Monsieur. € 1,50, s'il vous plaît.

Angelo bardziej się domyślił, niż zrozumiał, co powiedział kierowca. Zapłacił i usiadł przy oknie. Autobus ruszył. Po kwadransie znaleźli się w Cluny, minęli malowniczy gmach opactwa i po kolejnym kwadransie zjechali w boczną drogę wśród pastwisk i winnic. Po chwili autobus ociężale wjechał na pagórek i zatrzymał się na przystanku. Angelo był u celu podróży.

Taizé to miejsce, gdzie raz na jakiś czas „czyścił swoje okulary”. Od pół wieku tutejsi zakonnicy goszczą każdego, kto chce spędzić tydzień wpisując się w ich rytm dnia. Trzy razy dziennie modlitwa z około 10-minutową medytacją w ciszy. Podczas dnia spotkania w małych grupach i wypracowywanie odpowiedzi na pytania, wynikające z tematu przewodniego, zadanego na porannym spotkaniu przez jednego z zakonników. Później praca fizyczna w kuchni lub prace porządkowe.

Bracia z Taizé goszczą głównie młodych dorosłych przed trzydziestką. Angelo przyjeżdżał do Taizé w czasach studenckich. Potem zjawiał się tu raz na parę lat. Jako, że osoby starsze stanowią niewielki odsetek gości, to ich spotkania, posiłki i zakwaterowanie są na uboczu wioski. Angelo został zakwaterowany w męskim baraku. W pokoju było kilka piętrowych łóżek. Nawet nie wiedział kto tam nocuje, bo wychodził przed poranną modlitwą i wracał w nocy.

Większość czasu spędzał z siódemką osób ze swojej grupy dyskusyjnej. Podczas pierwszego porannego spotkania, prowadzący poprosił, by dobrać się w grupy robocze. Ich grupa była anglojęzyczna, choć był tam tylko jeden Brytyjczyk - dyplomata, który zajmował się Bliskim Wschodem. Poza tym lekarka i manager IT z Hiszpanii, dwoje nauczycieli z Niemiec i pastor ze Szwecji. Każda dyskusja w tak różnorodnej grupie prowadziła do inspirujących wniosków.

Tydzień bez komputera, telefonu, w monastycznym rytmie, z inspirującymi treściami do przemyślenia to był dobre „wietrzenie domu z czterema pokojami”. Ostatni okres tuż przed wyjazdem do Malezji był dla niego intensywny i pracowity. Sypiał po cztery, pięć godzin. Jego śniadaniem bywał batonik kupiony w kiosku z gazetami, a podczas wieczornych medytacji zdarzało mu się zasnąć. Na krótką metę taka mobilizacja organizmu może być dobrym sprawdzianem formy. Lecz im dłużej to trwało, tym częściej przyłapywał się na braku dystansu do bieżących wydarzeń, widział jak rutynowo i schematycznie działa. Czuł jakby był samolotem, lecącym na automatycznym pilocie. Szyby w tym samolocie były coraz brudniejsze i widział tylko to, co miał tuż przed sobą.

Na francuskiej prowincji, dzień po dniu wracał do formy. Opuszczając Taizé w niedzielę miał poczucie, że przeszedł solidne sprzątanie. Wiedział, iż utrzymanie się w takim stanie wymaga lepszego ułożenie swoich spraw. Miał na to kilka pomysłów.

ISRIKUZ. Odcinek czwarty: Beznamiętność

Czy to szczęście, czy nieszczęście, któż to wie...

- Dzień dobry – z pogodnym uśmiechem i charakterystycznym azjatyckim akcentem powiedział taksówkarz otwierając bagażnik, by wpakować przepastną walizkę Angelo.

- Dzień dobry i niech taki pozostanie.

Gdy ruszyli, Angelo zażartował:

- Wygląda na to, że lecę w pańskie strony.

- Gdzie się pan wybiera?

- Do Szanghaju. Za każdym razem jak tam lecę, to miasto jest jeszcze nowocześniejsze.

- O tak, mówią, że Szanghaj ma być w XXI wieku tym, czym był Nowy Jork w XX, a Londyn w XIX.

- Widać z tego, gdzie są pieniądze i rozwój. Zapewne cieszy pana, że nowa stolica gospodarcza świata ma być w Azji? Tylko czy umocnienie Chin jest dla nas dobre?

- Jest taka stara chińska opowieść o starcu, któremu uciekł koń. Sąsiedzi przychodzili do niego, aby wyrazić mu współczucie. Starzec jednak powiedział: „Czy to szczęście, czy nieszczęście, któż to wie”. Po tygodniu koń starca powrócił ze stadem dzikich koni. Sąsiedzi tym razem przyszli z gratulacjami. A starzec powiedział: „Czy to szczęście, czy nieszczęście, któż to wie”. Podobnie było, gdy syn starca złamał nogę, ujeżdżając dzikie konie, i gdy nie wzięto go do wojska z powodu tejże złamanej nogi...

- Już widzę, że można by historię ciągnąć w nieskończoność...

- To co wydaje się nam szczęściem, może być przemienione w nieszczęście, a to, co wydaje nam się nieszczęściem, okazać się może szczęściem.

- Podoba mi się ta opowieść. Zabieram ją ze sobą w podróż.

- Jakimi liniami pan leci?

- Swiss.

- To tu pana wysadzę, będzie najbliżej do odprawy.

Angelo miał jeszcze dwie godziny do odlotu. Lotnisko w Zurychu było jednym z jego ulubionych. Dobrze się złożyło, że wyjazd do Chin dotyczył projektu Sicherkapo. Dzięki temu leciał z Zurychu. Lecz odeszła mu ochota na chodzenie po sklepach.

W głowie miał dzisiejsze spotkanie z Sandro Cottim w Sicherkapo. Sandro prezentował co jest do zrobienia dla klienta, dla którego wdrażali system transmisji danych między Londynem, a Szanghajem. Chodziło o brytyjską firmę farmaceutyczną, która wpadła w jakąś paranoję konfliktu w Chinach. Słuchając tej historii, Angelo komentował słowami „przykra sprawa”, „szkoda ich”, „kiepsko to poszło”. Wtedy Sandro spojrzał znacząco na Angelo i spytał:

- Przyjacielu, dla kogo ty pracujesz?

- Tu i teraz dla Sicherkapo.

- Czy w tym, co mówię usłyszałeś choćby jedno zdanie, które świadczy o tym, że Sicherkapo ma problemy? Dzięki temu, że ta angielska firma awanturuje się z chińskimi władzami, my dostaliśmy zlecenie na wdrożenie nieziemsko drogiego systemu transmisji danych. Jak oni wszyscy tam się pogodzą i będą się kochać, jak jedna wielka rodzina, to do głowy Anglikom nie przyjdzie by do nas dzwonić. Też nie rozumiem tych ich szaleństw ze szpiegowaniem z ukrytych kamer, szantażami czy nalotami antyterrorystów na chińskie oddziały zachodnich firm. Lecz nasz biznes polega na zapewnieniu bezpieczeństwa transmisji danych, bez względu na cały ten cyrk. Dzięki ich szaleństwom my robimy interesy.

Teraz Angelo siedział w lotniskowym barze. Miał widok na pas startowy. Co parę minut w powietrze wzbijał się kolejny samolot. Popijając piwo myślał o dwóch spotkaniach: najpierw z Sandro, a potem z taksówkarzem. Układały się w intrygującą całość. „Czy to szczęście, czy nieszczęście” zależy od kontekstu.

Slobodan na beczce prochu

Angelo dotarł do restauracji dwadzieścia minut przed czasem. Od dwóch dni jest w Szanghaju. Miał się spotkać z Markiem, dyrektorem angielskiej firmy farmaceutycznej, w której wdrażali zabezpieczenia.

Poprosił o dzbanek herbaty i zabierał się za maile, gdy zadzwoniła komórka.

- Angelo, czy masz teraz chwilę, by porozmawiać?

- Cześć Slobodanie, co słychać?

- W miarę OK. Coraz sprawniej ogarniam zarządzanie zespołem. Czas szybko leci i to już mój trzeci miesiąc szefowania. Choć rynek mnie nie rozpieszcza. Wyzwanie za wyzwaniem. A co u ciebie?

- Sporo się dzieje. Na szczęście ponownie złapałem równowagę, więc mam dość pogody ducha, by sobie radzić. Slobo, za kwadrans zaczynam spotkanie, więc teraz mam tylko chwilę. Powiedz o co chodzi, a szczegóły przegadamy jak skończę. Za dwie godziny będę wolny, znajdziesz wtedy czas na rozmowę?

- Temat jest pilny, ale te dwie godziny może zaczekać. Będę czekał na twój telefon.

- Nim się rozłączysz powiedz tylko, czy to chodzi o Robina, o którym rozmawialiśmy przed urlopem?

- Z nim jest w miarę dobrze. Zrobiliśmy pierwszy krok. Uspokoiłem Robina, że tak czy inaczej nasz system będzie u niego działał. Na kolejne spotkanie przyjdzie ich administrator IT. Dogadamy temat migracji systemu na nowe komputery. Angelo, przy tym, co tu się dzieje, to problem Robina blednie. Mamy poważne tarapaty gdzie indziej. Tracimy naszego najlepiej płacącego klienta.

- Jak pamiętam z naszych warsztatów w Górach Błękitnych, mieliśmy sytuację opanowaną. Wszyscy klienci byli zadowoleni z produktu, a konkurencji nie było na horyzoncie.

- To wszystko prawie prawda, ale konkurencja wypłynęła zupełnie niespodziewanie. Ogłoszono, że największa agencja w regionie, MediaBlue, została kupiona przez globalny holding PGR. Jako jedno z pierwszych posunięć zrobili eksport danych z naszego systemu, załadowali do globalnego software'u PGR i rozpoczęli testy.

- Do kiedy masz kontrakt z MediaBlue?

- Roczny kontrakt. Mieliśmy go odnawiać za pół roku. Słyszałem, że do tego czasu nowy właściciel chce mieć wdrożony swój wewnętrzny system.

- Jak to widzisz?

- Jestem wściekły, bo jak tak dalej pójdzie, to przez globalizację pójdziemy z torbami. Sypią się założenia naszego planu na przyszły rok. MediaBlue to jedna trzecia naszych przychodów. Nasz system, poza Australią, jest też w ich agencjach w Nowej Zelandii, Singapurze i Hong Kongu. To fatalny rozwój wypadków.

- Widzę w notatkach, że ryzyko utraty MediaBlue szacowaliśmy jako bardzo niskie, a wpływ ich odejścia na nasz biznes jako spory. Jak to możliwe, że wydarzyło się coś tak mało prawdopodobnego?

- To jak układanka z klocków domina. Głównym klientem MediaBlue jest koncern J&G czyli Jednorazowski&Gier. W ramach globalnego przetargu J&G odeszli od współpracy z regionalnymi agencjami i cały budżet reklamowy powierzyli PGRowi z Nowego Jorku. PGR ma oddziały na całym świecie z wyjątkiem Australii. Wiem, że ludzie z PGR planowali jakieś ruchy. Myśleliśmy, że MediaBlue w kooperacji z PGR będzie na naszym rynku obsługiwać J&G. Słyszałem, że ludzie z PGR rozmawiali z MediaBlue o współpracy. Teraz okazuje się, że były to rozmowy o przejęciu.

- Jaki mieliśmy plan awaryjny na wypadek utraty MediaBlue?

- Wiesz Angelo, to grupa ryzyka B, czyli zagrożenia, dla których nie mamy szczegółowych planów awaryjnych. Ogólnie napisaliśmy, że kompensujemy utracone przychody przez quick winy (szybkie zwycięstwa) w małych i średnich firmach z usługami online. Sytuacja jest okropna i nigdy nie powinna się wydarzyć. Już widzę, że to się może skończyć koniecznością zwolnienia części moich ludzi i kiepskim przyszłym rokiem.

- Czy to wygląda, aż tak źle?

- Tracimy 30% przychodów z powodu kupienia MediaBlue przez PGR.

- Czy faktem jest utrata przychodów? Masz na to niezbite dowody, czy to póki co twoja interpretacja sytuacji?

- Faktem jest sprzedanie MediaBlue i testy ich wewnętrznego systemu do planowania. Nasze straty będą skutkiem tego zamieszania.

- Wygląda na to, że tak to się może skończyć, ale trzymając się tego co wiemy, to nie jest, to jeszcze faktem, ale naszą interpretacją sytuacji.

- Angelo, na 99% właśnie tak to się skończy, więc to są praktycznie fakty.

- Zawieśmy w tym punkcie. Już czuję temat. Zadzwonię za dwie godziny, dobrze?

- Jasne. Do usłyszenia!

Jest inaczej niż myślisz

Angelo zauważył Marka, który dopytywał kelnera o stolik. Nie znali się, Angelo go rozpoznał dzięki fotografii przysłanej przez Sandro. Pomachał w stronę przybysza.

- Angelo, nieprawdaż?

- Tak jest. Cześć Mark. Jak żyjesz?

- W porządku, a ty?

- Też dobrze.

- Jak odnajdujesz się w Szanghaju? Czy miasto cię czymś zaskoczyło?

- Tak, tutejsze metro nauczyło mnie pozbyć się moich paradygmatów i patrzeć na sytuacje takimi jakimi są, a nie jakimi chciałbym je widzieć.

- A cóż szczególnego zobaczyłeś w naszym metrze?

- Od mojej pierwszej przejażdżki nabrałem przekonania, że panuje tutaj chaos i brak kultury. Zamiast poczekać, aż inni wysiądą, to masy ludzi od pierwszych sekund szturmują wejście. Dobrze, że jestem wyższy i postawniejszy od większości pasażerów - przy pomocy łokci i sporej siły wypychałem napierający tłum i wydostawałem się na peron. Było to męczące i irytujące. Po całym dniu takiej walki miałem już dość transportu publicznego. Wieczorem, w hotelu, napatoczył się ktoś z obsługi i chciał usłyszeć o moich wrażeniach ze zwiedzania miasta. Skoro sam się prosił, to powiedziałem co myślę o chaosie w metrze. Widziałem zakłopotanie na jego twarzy. Nerwowy uśmiech i wyjaśnienia, że Szanghaj to duże miasto więc władzom trudno tu utrzymać bezwzględny porządek. Potem dał mi broszurkę o transporcie publicznym, otwartą na stronie o zasadach porządku w metrze. „Sir, niech pan spojrzy, każdy Chińczyk wie, że wysiada się środkiem przejścia, a w tym samym czasie wsiada z dwóch stron, z brzegu drzwi. Wiedzą, a jak pan mówi, wielu tego nie stosuje.” Tym razem to mnie się zrobiło głupio. Zrozumiałem, że to ja byłem głównym elementem wprowadzającym chaos przy drzwiach, przepychając się bokami do wyjścia!

- Angelo, wierz mi, nie ty jeden tu bałaganisz. Mieszkam tu od trzech lat i coraz mniej rozumiem jak to społeczeństwo działa. Może zamówmy coś do jedzenia, nim przejdę do szczegółów. To jedna ze słynniejszy tajwańskich restauracji poza Tajwanem. Jeśli lubisz pierożki, to tu zjesz najlepsze.

- Super. Czyli kulinaria mamy uzgodnione i możemy przejść do rzeczy.

Spokojnie, to tylko szaleństwo

- Sandro mówił, że mogę ci bez ogródek wyłożyć temat. Jest oczywiste, że wszystko co usłyszysz jest poufne.

- Mark, oczywiście. To jasne.

- W naszej firmie trwa wewnętrzne śledztwo na temat bezpieczeństwa danych. W tym kraju od jakiegoś czasu panuje dziwna moda: ludzie nagrywają się nawzajem szpiegowskimi kamerami, a potem szantażują. W klubie expatów to niestety populary temat, bo co jakiś czas wypływa jakieś kłopotliwe nagranie.

- Słyszałem, że też padłeś ofiarą tego procederu.

- Ktoś wysłał na skrzynki mailowe naszych członków zarządu, w brytyjskiej centrali, filmik nagrany w mojej sypialni, gdzie jestem z dziewczyną. Stało się to mniej więcej w czasie, gdy zaczęto naszą firmę oskarżać o praktyki korupcyjne. Oczywiście wynajęliśmy detektywa. Mój apartament został sprawdzony. Nie znaleziono kamer, ale widziałem miejsca, gdzie najprawdopodobniej były zainstalowane, nim je usunięto.

- Zdaniem Sandro nie powinienem ufać waszym administratorom systemów komputerowych. Przypuszczasz, że ktoś z nich maczał w tym palce?

- Nie mam dowodów, ale eskalacja nastąpiła parę tygodni po tym, jak wyrzuciliśmy z pracy osobę, której udowodniono fałszowanie rozliczeń. Jak to w Chinach, miała powiązania rodzinne z kimś ważnym w tutejszych władzach, więc zalecam ostrożność.

- Rozumiem. W tym, co mamy do zrobienia, poradzimy sobie sami. Powiedz, na ile masz świadomość tego co robimy?

- Masz wyposażyć mój laptop w zabezpieczenia, które dadzą 100% gwarancji bezpieczeństwa obiegu dokumentów między mną, a Starym w Londynie.

- No prawie tak. W systemach komputerowych bezpieczeństwo nigdy nie jest 100%. Prędzej czy później zostanie złamane. Dostajesz od Sicherkapo najlepsze z dostępnych na rynku zabezpieczeń. Wyprodukowaliśmy tylko kilkanaście sztuk tego urządzenia i póki co żadne nie wpadło w niepowołane ręce, więc jesteś bezpieczny.

- Z tego co rozumiem, to zainstalujesz na moim laptopie komunikator, który będzie też na biurku Starego.

- Tak to będzie wyglądało na zewnątrz. W rzeczywistości, wewnątrz laptopa jest urządzenie, które obsługuje komunikator. To taka elektroniczna maszynka szyfrująca. Przy okazji: wiesz, że ostatnio kilku szefów zachodnich firm trafiło w Chinach do aresztu?

- Tak, ale korporacje i ambasady szybko to zamieniały na areszt domowy, a potem załatwili zgodę na opuszczenie kraju. Dlaczego zmieniasz temat? Czy skończyliśmy już wątek instalacji?

- To niestety jest ten sam wątek. W przypadku zatrzymania musisz zniszczyć urządzenie kodujące.

- Miło się z tobą gada, Angelo! Nim pozwolę sobie założyć o świcie kajdanki, to mam uprzejmie poprosić zamaskowanych gości, by napili się kawy, bo ja muszę zrobić porządek z komputerem. Tak to sobie wyobrażasz?

- W sytuacji, gdy zatrzymanie następuje jak pracujesz na laptopie, to równocześnie naciskasz i przytrzymujesz przez dwie sekundy klawisze Esc i F2. To sprawia, że urządzenie się przepala i jest bezpieczne. Natomiast jeśli wyrwą cię z łóżka i zabiorą wyłączony laptop, to my zadbamy, by urządzenie było bezpieczne. Bardzo ważne, byś zawsze wyłączał laptop, jak wychodzisz z biura lub jak idziesz spać.

- Rozumiem. To jutro przyjdziesz do mnie, do biura i zrobimy instalację?

- Tak jak się umawialiśmy, pod stołem leży identyczna do twojej torba na laptop, w niej laptop wyglądający tak jak Twój. Sfałszowaliśmy wszystkie oznaczenia, łącznie z numerem seryjnym, identyfikatorem karty sieciowej itd. Twoi administratorzy IT nie zorientują się, że mają w sieci inny komputer. Wychodząc po lunchu zabierasz moją torbę, a ja wyjdę z twoją. Jutro jak się spotkamy, to przetestujemy połączenie z Londynem.

- A co z moimi plikami, mailami?

- Dzisiaj rano zrobiłem synchronizację z twoim profilem. Jak podłączysz się w biurze, to w parę minut system zrobi aktualizację tego, co się zmieniło. Wiesz przecież, że kopia wszystkiego co masz na laptopie jest na serwerze w centrali?

- Czasem wołałbym tego nie wiedzieć. Za dawnych dobrych czasów, gdy żyłem w błogiej nieświadomości, wypisywałem do dziewczyn takie teksty ze służbowego laptopa, że aż dziw, iż nikt mnie nie upomniał.

- Przecież wiesz, że korporacja to wszystko rejestruje, ale dokładnie skanują tylko, gdy z jakiegoś powodu trzeba pogrzebać w historii pracownika. Biznes nie ma zasobów na to, by przerabiać wszystko co rejestrują.

- To najwyraźniej odróżnia inwigilację korporacyjną od państwowej...

- Pewnie zależy w jakim państwie, ale tutaj, albo za oceanem, raczej nie brak środków na kontrolę internetu.

- Cóż, jak nie możesz czegoś zmienić, to pozostaje ci zaakceptować, że tak to działa i robić swoje. Nauczyłem się spokojnie przechodzić przez te wszystkie szaleństwa. Tylko w ten sposób potrafię zdobyć się na dystans, konieczny do trafnego podejmowania decyzji, w sytuacji przypominającej linię frontu podczas wojny.

Cztery kroki przywództwa

Po lunchu, Angelo wybrał się do pobliskiego parku, by spacerując dokończyć rozmowę ze Slobodanem.

- Slobodanie, już jestem do twojej dyspozycji.

- Nawet lepiej, że teraz rozmawiamy, bo w Sydney mamy już wieczór i biuro opustoszało, więc nikt nam nie będzie przeszkadzał.

- Cieszę się. Slobo, wygląda na to, że przechodzisz swoją pierwszą poważną próbę jako przywódca. Może przyda ci się coś z tego, co przegadaliśmy podczas naszych górskich wędrówek?

- Tak, tak, robiłeś mi pranie mózgu, że muszę niezależnie od wszystkiego stanąć na własnych nogach.

- Wyszliśmy od tego, że zmagasz się z zależnością od cienia ojca. Każdy ma swojego demona. Inni miewają problem z uzależnieniem od nałogów, lub są na pasku swojego egocentryzmu. Niezależność od tego wszystkiego to pierwszy krok, by w ogóle można mówić, że kieruję swoim życiem. Jednak w sytuacji z MediaBlue potrzeba czegoś więcej niż niezależności.

- Masz na myśli to, że „trzeba mieć jaja, by działać prosto i skutecznie”.

- Naprawdę tak powiedziałem?! To musiało być przy drugim kroku, czyli przy prostocie i upraszczaniu.

- Tak jest. Twoje upraszczanie, które z moich misternie wypracowanych 12 celów strategicznych wyrzuciło za burtę dziewięć. Choć w sumie, to się z tobą zgadzam, że trzeba się skupić tylko na kilku najważniejszych sprawach, by główne cele zawsze były w polu widzenia.

- Potem był trzeci krok, z którego się śmiałeś, że to dla takich facetów w średnim wieku jak ja.

- Dbać o siebie, odnowa i regeneracja...

- Trochę czasu już upłynęło od naszej włóczęgi w Górach Błękitnych. Jak to widzisz dzisiaj?

- Chyba mam przyspieszony kurs starzenia się, bo zaczynam łapać o czym mówiłeś. Dotarło do mnie jak kilka razy usłyszałem od współpracowników, bym wypoczął, bo trudno się ze mną dogadać. Widzę, że mogę zasuwać parę dni nie dosypiając i kiepsko jedząc, ale potem robi się nieciekawie. Szczególnie dla otoczenia.

- Mam nadzieję, że jesteś teraz w dobrej formie?

- Daję radę.

- Los zrzucił nam ćwiczenie z czwartego obszaru, czyli umiejętności beznamiętnego spojrzenia na sytuację.

Beznamiętność zapala światło

- Obojętność i beznamiętność? To ponoć zakała naszych czasów, a ty mnie w górach przekonywałeś, że to cnota w zarządzaniu...

- Ciężki temat. Czasem słyszę, że entuzjastyczna wiara w sukces jest najważniejsza w rozwijaniu biznesu. Tak jakby emocjonalny poryw serca, był najlepszym doradcą.

- Pamiętam, że jako student, na wakacjach dorabiałem w handlu. Co rano mieliśmy odprawę, gdzie nasi szefowie robili z siebie małpy. Wszyscy wydawaliśmy z siebie okrzyki i tak nakręceni ruszaliśmy w miasto, by wciskać turystom jakieś gadżety. Już sobie wyobrażam, jak stajesz tam rano i zachęcasz do spojrzenia na sytuację z dystansem.

- Też sobie nie wyobrażam byś sprzedał coś niepotrzebnego bez takiej rozgrzewki. Ona osłabiała twoje wątpliwości wobec tego co miałeś robić i uzbrajała cię w zaraźliwy entuzjazm, którym miałeś odrywać nabywców od racjonalnego patrzenia na wydanie pieniędzy. Czy tak samo teraz sprzedajesz rozwiązania informatyczne?

- Chyba żartujesz. Teraz to trudno oddzielić kiedy sprzedaję, a kiedy wspólnie z klientem tworzę rozwiązania. Choćby ten przypadek z Robinem. Wspólnie szukamy takiej technologii, by jego firma wskoczyła w nowej generacji system planowania. Ja i moi ludzie znamy się na tym lepiej od niego, więc doradzamy co i jak zrobić. Łączy nas tyle lat współpracy, że nie ma tu mowy o wciskaniu. Robin wie, że my z tego żyjemy, a my wiemy, że nasz system ma u niego tak dobrze na siebie zarobić, by starczyło i dla niego i dla nas.

- Wygląda, że zamiast mydlić oczy, gracie w otwarte karty.

- Dokładnie tak jest. Staramy się zrozumieć, co jest do zrobienia i wspólnie z klientem tworzymy rozwiązania.

- Od czego zależy powodzenie tego co robicie z Robinem?

- Jest wiele czynników. Najważniejsze jest chyba to, o czym rozmawialiśmy poprzednio: dojście do korzeni tego czego Robin naprawdę potrzebuje. Bo wtedy dobierzemy adekwatne rozwiązania.

- Tutaj wejdę ci w słowo. Bo jeśli dobrze usłyszałem, to dobry, głęboki i racjonalny ogląd sytuacji pozwala ci stworzyć i sprzedać rozwiązanie, które satysfakcjonuje klienta. Kiedyś znalazłem taką starożytną myśl, że beznamiętność pozwala umysłowi dostrzegać swe własne światło tak, że pozostaje on spokojny wobec widzeń we śnie, a na rzeczy i wydarzenia patrzy niewzruszenie.

- Czuję, że pijesz do mojej sytuacji z MediaBlue. Mam się wyzbyć emocji i zimnym okiem patrzyć na porażkę z tym klientem?

- Psychologowie mówią, że rodzimy się z określonym temperamentem i on w dużej mierze wpływa na intensywność odczuwania przez nas emocji. Inną naukę z lekcji o beznamiętności wyciągnie choleryk, a inną flegmatyk. Chodzi mi o to, by podejmować istotne decyzje w sytuacji wyciszenia emocji. Każdy z nas ma czas, gdy „umysł dostrzega swe własne światło”.

- Sytuacja z MediaBlue jest tak świeża, a ja jestem tak wściekły na to co się dzieje, że może to nie jest idealny moment na decydowanie, co z tym dalej zrobić?

- Zaczęliśmy rozmowę od tego, że to pilna sprawa...

- Teraz widzę, że ona nie jest pilna. Chodzi o coś innego. Problem spadł tak nagle, iż czułem potrzebę szybkiego podjęcia decyzji i ruszenia z działaniami zaradczymi. Chciałem to mieć z głowy. Lecz przez najbliższe tygodnie raczej nic nowego nie będzie się działo w temacie MediaBlue.

- Zatem moja rada jest taka, by od razu ruszyć z tym co masz zaplanowane w planie ryzyka. To co tam zapisałeś było postanowione rozważnie w spokojnym czasie.

- Wobec tego zabieramy się za wykuwanie szczegółów strategii wobec małych i średnich firm. Im szybciej to zrobimy, tym lepiej.

- Myślę, że to dobry pomysł. Dajmy sobie trochę czasu by ochłonąć i potem wrócimy do MediaBlue?

- Zgoda, a ja od jutra ruszam z planowaniem projektu dla małych i średnich.

- Świetnie. Pozostajemy w kontakcie. Na razie!

- Cześć Angelo!

ISRIKUZ. Odcinek piąty: Życzliwość i wdzięczność

Uziemiony w Johannesburgu i czarnoskóry anioł

Johannesburg był odcięty od świata. Trwał strajk obsługi naziemnej lotniska i nikt nie wiedział, jak długo jeszcze potrwa. Szacowano, że ten stan może utrzymać się parę tygodni.

Za radą lokalnych znajomych, Angelo każdego ranka pakował swoją walizkę, zabierał wszystkie rzeczy z pokoju hotelowego i jechał do biura w pełnym rynsztunku. Miał być gotów, by w ciągu kilku minut, wyruszyć z biura na lotnisko, jak tylko dostanie sygnał, że jakiś samolot odlatuje.

Rytuał codziennego pakowania i rozpakowywania trwał trzy dni. Wreszcie, nadeszła wiadomość: mimo strajku, Niemcom udało się wynegocjować, że ich samolot odleci do Frankfurtu. Ktoś z działu HR miał swojego informatora w liniach lotniczych. To będzie jedyny samolot jaki wystartuje tego dnia.

Dyrektor operacyjny, pełen wigoru Steve, już czekał z kluczykami w ręku, by dostarczyć Angelo na lotnisko. Po przybyciu na miejsce, w hali odlotów, zobaczyli tłum ludzi czekających do odprawy. Na tablicy informacyjnej były wymienione wszelkie możliwe loty z ich godzinami odlotu, tak jak to powinno być wg rozkładu.

Angelo ustawił się w kolejce. Zagadał do sąsiada z kolejki, o to gdzie się wybiera.

– Lecę do Zurychu – odparł podróżny ze szwajcarskim akcentem.

– Ja też mam bilet do Zurychu, ale nie jestem pewien czy ten samolot poleci, bo trwa strajk.

– Na pewno odleci, bo na tablicy jest napisane, że będzie o czasie.

Steve pociągnął Angelo za rękaw:

– Zobacz tamta Murzynka wygląda na pracownicę lotniska i ma jakąś listę w ręce. Radzę z nią zagadać.

Steve z bagażami został w kolejce, a Angelo przecisnął się przez grupę kilkunastu osób stłoczonych wokół kobiety. Wyjaśniała im, którą bramką mają przejść, by dostać się do strefy odlotów. Gdy skończyła, spojrzała na Angelo i z serdecznym uśmiechem powiedziała:

– Pamiętam Cię! Byłeś na spotkaniu w hotelu Rosebank?

Teraz Angelo skojarzył, że to ta sama osoba, co załatwiała lot dla informatyka, który w ubiegłą sobotę, tuż po wybuchu strajku, leciał do Europy.

– Tak jest! Wtedy rzutem na taśmę wypchnęłaś z RPA mojego kolegę. Wtedy coś jeszcze latało…

– Daj paszport to cię dopiszę. Chcesz lecieć do Frankfurtu?

– A mam inne opcje?

– Nie, tylko to dzisiaj poleci.

– To biorę Frankfurt!

Skierowała go do okienka, gdzie miał przepisać bilet z Zurychu na Frankfurt.

– Tylko się pospiesz, bo za pół godziny boarding.

Angelo dał znać Stevowi, że sprawy idą dobrze.

– Załatwiaj bilet, a ja zostanę z twoją walizką.

Kolejka do przepisywania biletów była dużo mniejsza niż wszelkie inne, ale obsługa szła bardzo wolno. Angelo zaczął się niepokoić, czy zdąży. Najwidoczniej jego czarnoskóry anioł stróż miał podobne obawy, bo Angelo zobaczył ją przy okienku i usłyszał, jak służbowym, nieznoszącym sprzeciwu tonem, głośno wywołuje jego nazwisko.

–  Proszę pana, proszę tu niezwłocznie podejść, a państwa proszę o zrobienie miejsca!

Po ostemplowaniu biletu i napisaniu na nim „Frankfurt”, Angelo poszedł pożegnać się ze Stevem. Stojącemu w kolejce Szwajcarowi powiedział, że wygląda na to, iż nic poza Frankfurtem nie odleci i może warto, by spróbował zamienić bilet.

– Jakby Zurych miał być odwołany. to na pewno napisaliby na tablicy świetlnej. – odparł z przekonaniem Helwet.

–  Zatem powodzenia! – uciął rozmowę Angelo.

Podziękował Steve'owi za pomoc. Wymienili serdeczne uściski, Angelo zapał swoją walizę i wrócił do Murzynki, która oznajmiła:

– Potrzebujesz jeszcze kartę pokładową. Tędy się nie przebijesz do check–in'u. Choć ze mną na zaplecze.

Przeprowadziła go przejściem służbowym i znaleźli się w małym pokoiku, gdzie wesołkowaty, dwudziestoparoletni pracownik siedział w towarzystwie kilku komputerów i drukarek.

– Dzień dobry, Sir! Dokąd sobie pan życzy lecieć?

– Do Mediolanu przez Frankfurt – zażartował Angelo, wiedząc, że kartę do Mediolanu załatwi na miejscu w Niemczech.

– Zobaczymy co się da zrobić i czy niemiecki pozwoli bym się do niego włamał... Jest dobrze, Sir... Drukujemy. Ta karta jest z Joburga do Frankfurtu, a ta z Frankfurtu do Mediolanu. Dobrego lotu, Sir! – zakończył ze szczerym uśmiechem i pożegnał się „przybijając piątkę”.

Angelo był pod wrażeniem, a to najwyraźniej schlebiało chłopakowi, który mrugnął do niego porozumiewawczo. Kilkanaście godzin później, na niemieckim lotnisku, Angelo zrozumiał, że wyczyn Afrykańczyka był mocno niekonwencjonalny. Ale o tym później.

Arystoteles, życzliwość i polski folwark

Póki co Angelo nie mógł wyjść z zadziwienia tym co się stało. Był wdzięczny pracownicy lotniska, która tak życzliwie mu pomogła. Serdecznie jej podziękował i poszedł do samolotu.

Miejsce obok niego zajmował starszy mężczyzna pochłonięty lekturą książki. Powiedzieli sobie zdawkowe „dzień dobry” i dopiero kilkadziesiąt minut później, podczas posiłku wywiązała się między nimi rozmowa.

Angelo podzielił się swoją niezwykłą historią, o tym, jak znalazł się na pokładzie. Jego towarzysz uśmiechnął się:

– Życzliwość jak w „Retoryce” Arystotelesa...

– Nie rozumiem…

– Jak pan opowiadał o tym czarnoskórym aniele, który panu pomagał, to przyszedł mi na myśl fragment, który gdzieś tutaj był u Arystotelesa... o jest! Niech pan posłucha:

„Przyjmijmy, że życzliwość to jest uczucie, którym kierując się ten, kto uważa, że je posiada, niesie bezinteresowną pomoc człowiekowi będącemu w potrzebie, nie licząc na żadną osobistą korzyść, lecz mając na uwadze wyłącznie dobro wspomaganego. Życzliwość jest zaś wielka wówczas, gdy okazana jest człowiekowi będącemu w pilnej potrzebie lub potrzebującemu rzeczy ważnych i trudnych do uzyskania, lub gdy jest okazana w chwilach ważnych i trudnych, lub gdy wyświadcza się to dobrodziejstwo po raz pierwszy, jedyny i na największą skalę.” Wygląda mi na to, że to czego pan doświadczył, mieści się w arystotelesowskiej definicji życzliwość. Wbrew pozorom w biznesie i usługach, to nie jest takie powszechne.

– To chyba zależy od kraju i firmy.

– Możliwe. Jak mawia moja znajoma Polka mieszkająca w Anglii „nawet jeśli tutejsi sprzedawcy są wynagradzani za uprzejmość, to wolę te płatne serdeczności, od darmowego chamstwa w moim kraju.”

– Polska to temat rzeka. Wiele tam się zmieniło w ciągu ostatnich dekad, ale widzę, że podejście do klientów siedzi w nich z jakiejś innej rzeczywistości.

– Myśli pan, że okupacja sowiecka ich tak wyniszczyła?

– Nie jestem tego pewien. Moja matka pochodzi z Polski. I jak po kolejnej wizycie w jej kraju mówię, że w obyczajach wciąż widać postkomunizm, to ona się oburza, że to nie jest żaden postkomunizm, tylko prostactwo i nowobogactwo.

– Chyba pańska matka przesadza. Przecież widzę, że wielu Polaków ma wyższe wykształcenie i żyje na niezłym poziomie cywilizacyjnym.

– Trudno mi się jednoznacznie wypowiedzieć. Faktem jest, że w czasie II wojny światowej Niemcy i Rosjanie planowo mordowali wykształconych Polaków. Zaś po wojnie, resztki dobrych praktyk w handlu i usługach zostały wyniszczone przez komunistów. Większość dzisiejszych przedsiębiorców i biznesmenów to chłopi i robotnicy w drugim lub trzecim pokoleniu.

– No tak, wzorce zachowań, wartości, obyczaje... to się wykształca przez wiele pokoleń. Ale z drugiej strony, niech pan spojrzy na Szwajcarów. Przecież to też naród prostaków. Typowy Helwet, to niewykształcony chłop, a jednak oni odnoszą się do siebie z szacunkiem i uprzejmie. To burzy pańską teorię, jakoby za prostactwo Polaków odpowiadało ich chłopskie pochodzenie.

– Od wieków była zasadnicza różnica między wolnymi Helwetami, a chłopami pańszczyźnianymi w Polsce. Czy wie pan, jak moi znajomi nazywają oddział korporacji kierowany przez Polaka?

– Wieś?

– No blisko. Mówią: „folwark”. Starsi pracownicy czasem wspominają, że na początku lat 90. to się dobrze działo, bo w firmach rządzili obcokrajowcy, a jak wyjechali, to polscy managerowie stworzyli folwark, gdzie wymaga się bezwzględnego posłuszeństwa wobec autokratycznego szefa.

– Co pan opowiada?! Przecież ci „obcokrajowcy”, którzy pracowali w Polsce, to nie był najdorodniejszy owoc Zachodu. Wielu tam jechało, jak na zesłanie.

– Pewno tak było, a mimo wszystko, prezentowali dużo wyższe standardy, niż ich lokalni następcy.

– Pewno pan wie, że korporacje, służby mundurowe i administracja państwowa na całym świecie są dobrym schronieniem dla tych, co wolą jeździć na cudzych plecach, zamiast zakasać rękawy i ciężko pracować.

– No właśnie! Gdy do tego obrazu dołożyć obyczaje folwarczne, gdzie nie szanuje się godności człowieka, który jest niżej w hierarchii, to mamy przygnębiającą sytuację toksycznych organizacji.

– Jak oni w takiej sytuacji są w stanie dbać o standardy obsługi klienta? Budować partnerskie relacje z klientami?

– Nie sądzę, aby była możliwa dobra obsługa klienta w organizacji, gdzie brak dobrego traktowania pracowników.

– Czyli jak będę chciał zobaczyć jak wygląda piekielna obsługa klienta, to mam polecieć do Polski? – smutno zaśmiał się rozmówca Angelo.

– Zależy jakimi liniami pan poleci i co pan będzie robił na miejscu. Może się zdarzyć, że trafi pan do polskiego raju serdeczności i życzliwości.

– To brzmi ciekawie. Niechże pan powie, gdzie są ci co uciekli z tego orwellowskiego folwarku.

– Polacy są przedsiębiorczy i wielu z nich rozwija swoje biznesy. Może pan trafić do rodzinnego pensjonatu, gdzie będzie pan traktowany jak członek rodziny i troska jakiej pan doświadczy dorówna najlepszym standardom ze świata. Osoba, która to prowadzi często nie ma pojęcia o standardach biznesowych, ona po prostu z sercem i naturalnie zajmuje się gośćmi. Pieczywo kupi pan w sklepiku, gdzie ku uciesze pracującej tam właścicielki, ustawia się kolejka stałych klientów. Samochód naprawi panu mechanik, z którym ma pan niemal koleżeńskie relacje. Zaś w barze, trafi pan na właściciela, który nalewa stałym gościom darmowe „kolejki”. W takiej Polsce nie znajdzie pan śladu folwarku. Tam odradzają się dobre praktyki biznesowe.

– Z tego co pan mówi rozumiem, że to „darmowe chamstwo” wspomniane przez moją znajomą, to w korporacjach?

– To byłoby zbyt piękne, gdyby folwark panował tylko w korporacjach. Jak pan źle trafi, to w innym pensjonacie zabraknie dla pana śniadania, a po zwróceniu uwagi, personel zbeszta pana za zawracanie im głowy; w innym sklepiku wcisną panu nadpsute produkty; mechanik samochodowy podmieni sprawne części na zużyte, a z baru wyrzucą, bo szef będzie miał ochotę iść do domu.

– Jak ci Polacy się w tym odnajdują?

– Mają się dość dobrze. Jeśli nigdy nie doświadczyli naprawdę porządnych standardów obsługi, to pokornie przyjmuje, to co jest jako normę.

– Przecież mi pan nie powie, że tam nikomu nie zależy na dobrej jakości usług?

– Z tego co widzę, to ludzie korzystają z rekomendacji innych. Media społecznościowe są też dobrym ratunkiem. Na przykład, jak szukam noclegu to odnajduję na booking.com miejsce o średniej ocen ok. 9 w skali 10 punktowej i wiem, że dostanę tam to czego potrzebuję.

– Wracając do arystotelesowskiej życzliwości – bo od niej podryfowaliśmy w Polskę – powiedział pan, że częstość występowania życzliwości w biznesie zależy od kraju i od firmy. Myślę, że może pan nie mieć racji…

– A nasza dyskusja o Polsce?

– Stawiam tezę, że w Polsce jest nie mniej i nie więcej życzliwości niż w Szwajcarii, RPA czy Anglii. Może w Anglii lub Szwajcarii jest więcej przypadków porządnie i kulturalnie załatwionych klientów. Ale to nie ma wiele wspólnego z bezinteresowną życzliwością w chwilach ważnych i trudnych, bo tych chwil jest tam pewno o rząd wielkości mniej, niż w tej pańskiej pokiereszowanej Polsce.

Angelo zamyślił się nad zaskakującą go konkluzją przygodnie spotkanego filozofa.

– Gdy tak do tego podejść, to może w Polsce jest więcej życzliwości niż w innych krajach, skoro skomplikowane życie stwarza tam więcej okazji do życzliwości niż gdzie indziej?

– Myślę, że tak nie jest. Szwajcar pokaże życzliwość pożyczając samochód sąsiadowi, by ten nie jechał w deszczu rowerem. Polak życzliwie wesprze znajomego, który nie ma środków do życia. Inne są potrzeby i problemy tam, gdzie system społeczny państwa działa sprawnie, a inne tam, gdzie ludzie są zdani sami na siebie. Lecz okazji do życzliwości jest tyle samo, a ludzi życzliwych pewno też. Widzi pan jak miło upłynął nam posiłek. Proszę wybaczyć, ale wracam do lektury, Arystoteles czeka.

– Pozwoli pan jeszcze na jedno pytanie?

– Tak…

– Czy zajmuje się pan filozofią zawodowo?

– Skądże! Jestem emerytowanym inżynierem. Całe życie pracowałem w afrykańskich kopalniach. Hydraulika, bezpieczeństwo wydobycia i takie sprawy. Jak z tym skończyłem, to obudził się we mnie humanista i żarłocznie, jak przystało na neofitę, rzuciłem się na Arystotelesa i innych starożytnych filozofów. Nie mogę się nadziwić, że po dwóch tysiącach lat jest to super aktualne!

– Już nie przeszkadzam. Dobrej lektury.

Zakończył Angelo i rozpoczął przygotowania do noclegu. RPA jest w tej samej strefie czasowej co Europa. Mimo długiej podróży tym razem nie grozi mu jet lag, czyli zmaganie się organizmu ze zmianą strefy czasowej. Z tak optymistycznymi myślami pogrążył się we śnie.

Obudził się tuż przed lądowaniem. We Frankfurcie godzina czekania i lot do Mediolanu.

Lecz na niemieckim lotnisku podczas boarding'u do Mediolanu jego karta pokładowa nie zadziałała. Pracownica linii lotniczej podejrzliwie spojrzała na boarding pass:

– Co to jest?

– Karta pokładowa, wydrukowana w Johannesburgu, na mój samolot do Mediolanu. – beznamiętnie odparł Angelo.

– Niemożliwe. Oni tam nie mają dostępu do naszego systemu boardingowego. Chwileczkę...

Zaczęła coś sprawdzać w komputerze. Potem poprosiła o pomoc swojego szefa, a koniec końców odparła:

– Proszę o wybaczenie niedogodności. Wszystko jest w porządku. Lot i numer miejsca się zgadzają. Dam panu nową kartę pokładową z naszej drukarki. Dobrego lotu!

Czy to była życzliwość, czy tylko płatna uprzejmość... – Angelo złapał się na tym, że współpasażer zainfekował go tendencją do filozofowania.

Gratitude Journal

Podczas krótkiego lotu do Włoch, Angelo zajął się swoim dziennikiem wdzięczności. Otworzył swój kieszonkowy notes i jedną z wolnych zakładek nazwał Gratitude Journal.

Poniżej umieścił trzy wpisy:

„Jestem wdzięczny za pomoc jakiej doświadczyłem w Johannesburgu przy załatwianiu podróży do Europy, ponieważ mogę dzisiaj być w domu.”

„Jestem wdzięczny facetowi z samolotu za wyjaśnienie czym jest życzliwość, ponieważ teraz potrafię precyzyjnie ją nazwać.”

„Jestem wdzięczny Deonowi za powierzenie mi opieki nad Slobodanem, ponieważ jego rozwój daje mi dużo radości i satysfakcji.”

Postanowił, że od najbliższego tygodnia wkomponuje dziennik wdzięczności w sporządzanie planu tygodniowego. Będzie rozpoczynał rytuał planowania tygodniowego od spisania wdzięczności, a potem przejdzie do zaplanowania tygodnia, jak to miał w zwyczaju czynić.

Nowe postawienie było plonem lektury opracowań, które opisywały intrygujące wyniki badań naukowych na temat wdzięczności. Jako najskuteczniejszą metodę rozwijania wdzięczności podawano tam Gratitude Journal.

To było coś nowego i postanowił przećwiczyć to na własnej skórze.

Wyrażanie wdzięczności było mu bliskie. Zresztą nawet ucząc Slobodana ćwiczeń na uważność, tłumaczył swoje rozumienie wdzięczności. Spontanicznie raz na jakiś czas dziękował Bogu, za to co się wydarzyło, lub co zobaczył. Lecz prowadzenie dziennika wdzięczności było nowym doświadczeniem.

Dotychczas Angelo patrzył na wyrażanie wdzięczności jak na rodzaj ćwiczenia duchowego, które stawiało jego życie we właściwej perspektywie, było przypomnieniem o tym, co jest ważne.

Przeczytane opracowania pokazywały wdzięczność i wdzięcznych ludzi w innym wymiarze.

Naukowcy donoszą, że osoby, które rozwinęły w sobie umiejętność wdzięcznego doceniania tego co przynosi życie, miały wyraźnie podwyższony dobrostan emocjonalny i lepiej radziły sobie w pracy zespołowej. Zaobserwowano, że wdzięczni lepiej śpią, omija ich depresja i wypalenie zawodowe, a do tego cieszą się lepszym zdrowiem.

Uwagę Angelo szczególnie przykuł wątek niezwykle istotny dla obszaru przywództwa: resilience, czyli tak zwana sprężystość psychologiczna. Osoby wdzięczne wyraźnie sprawniej wychodziły z sytuacji traumatycznych. Wdzięczność wobec innych ludzi i wobec świata okazuje się iść w parze z wyciąganiem nauki ze swoich doświadczeń życiowych i łatwiejszego „wychodzenia na prostą” po dramatycznych doświadczeniach.

Biznesowa wdzięczność

Z głową pełną refleksji, po wylądowaniu w Mediolanie, zadzwonił do Slobodana.

– Slobo prosiłeś o telefon?

– Tak jest. Tak jak ci pisałem, widzę że coś się dzieje w moim zespole. Po tej historii z MediaBlue coś pękło wśród ludzi.

– Co zauważyłeś?

– Docierają do mnie odpryski rozmów i komentarzy typu „to bez sensu, by z poważnego biznesu zniżać się do małych i średnich firm”, „tyle lat roboty pójdzie do kosza” itd.

– Ostatnio siedzę w temacie wdzięczności i myślę, że jest tu kilka pomysłów, które możesz zastosować, by odbudować morale w zespole.

– Za co tu być wdzięcznym, sytuacja jest nieciekawa.

– Bez względu na okoliczności zewnętrze, naszą rolą jako przywódców, jest tworzyć kulturę doceniania. Warto zachęcać ludzi do mówienia – jak tylko zobaczą – że ktoś inny zrobił coś dobrego. Do tego potrzeba okoliczności. Może to być podczas spotkań, albo poprzez dyplomy lub nominacje.

– Ostatnio nasze spotkania tygodniowe mają przygnębiający wydźwięk. Martwię się sytuacją i to wyłazi w tym, co i jak mówię.

– Pamiętam, że wasze spotkania przypominały odprawę. Zebranie było na stojąco i każdy mówił co zrobił, co planuje i w czym potrzebuje wsparcia.

– Forma jest wciąż taka, ale treść i atmosfera siadły. Jak teraz o tym myślę, to może w ramach pytania co zrobiłem dołożyć i za co chcę podziękować?

– Genialnie! Jeszcze słyszę u was o problemie sensu tego co robicie. Te cytaty, które przytoczyłeś mogą świadczyć, że ludzie „nie kupili” twojego nowego kierunku działań.

– Dziwisz się? Robili ogromny kombajn cyfrowy, a teraz mają pracować na kramie z drobiazgami.

– Może zamiast budować sens na technologii i wielkości firmy, warto postawić na to, by mieli poczucie, że się rozwijają. Zachęcać ich by rozkwitali i rośli w swoich kompetencjach, doceniać siłę i odporność, jakie wykazują w tej sytuacji.

– Angelo, myślę, że ja jestem problemem.

– To stań się rozwiązaniem!

– Jak?

– Może wszystko to, co wymyślaliśmy dla twoich ludzi odnieś do siebie?

– Chwalenie, docenianie, wzmacnianie rozwoju. Masz jakieś dobre narzędzie?

– Coś mam, ale sam dopiero z tym eksperymentuję, więc nie ręczę za to.

– Co to takiego?

– Dziennik wdzięczności. Raz w tygodniu wypisuję trzy sprawy za które jestem wdzięczny. Każde zdanie ma taki schemat „Jestem wdzięczny za to, że.... , ponieważ...”

– Podasz przykład?

– „Jestem wdzięczny mojemu nowemu klientowi za zlecenia, ponieważ mogę robić to, co bardzo lubię i do tego godziwie zarobić.”

– W mojej sytuacji pewnie powinienem pisać codziennie i po dziesięć, a nie po trzy zdania!

– Wyniki badań, które czytałem, mówiły, że lepszy efekt dawało pisanie raz w tygodniu, a lista jak była niezbyt obszerna.

– „Gratitude journal” już gdzieś mi się obiło o uszy. Chyba mówili o tym w audycji radiowej jak jechałem do biura.

– Temat wdzięczności jest ostatnio głośny w popularnej psychologii. Nurt psychologii pozytywnej dał impuls do badań na ludzkim dobrostanem, a niedawno okazało się, że wdzięczność ma spory wpływ na to, jak się czujemy i na ile jesteśmy skuteczni w działaniu.

– Zostając w konwencji: Angelo, jestem ci wdzięczny, że podsunąłeś mi pomysł z wlaniem wdzięczności w nasz zespół, bo to może być antidotum na naszą sytuację. Dzięki!

ISRIKUZ. Odcinek szósty: Rozumienie i skupienie

Prezentacje bez prezentacji

Jeszcze godzina do odlotu. Siedząc w wygodnej poczekalni biznesowej, Angelo przeglądał artykuły na portalach biznesowych. Jego wzrok zatrzymał się na artykule o spotkaniach organizowanych przez Jeffa Bezosa w firmie Amazon. Meetingi rozpoczynają się od pracy w ciszy, gdy zebrani biznesmeni zapoznają się z prezentacjami przygotowanymi na spotkanie. W zasadzie trudno te dokumenty nazwać prezentacjami, bo Bezos postanowił skończyć z kulturą PowerPointa. Zamiast brnąć w ślimaczące się czytanie zdań ze slajdów wyświetlanych na ścianie, prowadzący ma dostarczyć każdemu tekst materiałów. Pierwszy kwadrans, pół godziny, a czasem godzina spotkania służą przygotowaniu uczestników do dyskusji nad tym, co zostało napisane. Po tym zebrani przechodzą do pytań i odpowiedzi. Dyskutują przez chwilę przyswojony materiał.

Angelo był pod wrażeniem. Przez głowę przeszła mu myśl, że kawał życia zmarnował na spotkaniach, gdzie na porządną dyskusję nie było dość czasu, bo przeciągające się prezentacje pochłaniały większość czasu przeznaczonego na debatę. Co więcej, niewielu mówcom udawało się przyciągnąć i utrzymać uwagę słuchaczy. Wygłaszane treści trafiały w próżnię zamyślenia i pozornego zasłuchania.

Komunikacja to modny wytrych do drzwi biznesu. Zależnie od potrzeb, jest to chłopiec do bicia, lub „ostatnia nadzieja ludzkości”.

Zlecenie na PowerPointa

Rozmyślania Angelo przerwał SMS od Slobodana. „Cześć! Potrzebujemy Cię w Sydney. Proszę, zadzwoń jak znajdziesz chwilę. Ciao, Slobo”.

Angelo od razu złapał za telefon. Po wymianie uprzejmości i small talku Slobodan wyjaśnił temat.

– Poproszono nas o prezentację dla dużej indyjskiej agencji mediowej. To niecodzienna szansa. Jak się dobrze sprzedamy, to wejdziemy na ich ogromny rynek. Może wpadłbyś do Sydney i pomógł stworzyć slajdy w PowerPoincie.

– Kiedy macie ten konkurs piękności dla Hindusów?

– Ustaliliśmy, że we wtorek, za dwa tygodnie zrobimy im prezentację, a w środę pójdziemy z nimi do naszych klientów.

– Sprinterskie tempo. Przy okazji, skąd znasz tą hinduską agencję? Jak trafili do ciebie?

– To znowu stare dzieje. Ojciec kiedyś zainstalował system u znajomego Australijczyka w Mombaju. W sumie to była kompletna klapa, bo w Indiach nie było wtedy ani cenników reklam, ani oficjalnych danych o oglądalności. Nasz system testował Raj, młodziutki researcher, dla którego była to pierwsza stała praca.

– Istotnie to brzmi na bardzo stare dzieje... – potwierdził Angelo

– To było z piętnaście lat temu. Sporo pieniędzy utopiliśmy wtedy w Indiach. Tato wiele razy tam latał. W końcu odpuścił. Potem na wspomnienie Indii robił się nerwowy. To była jedna z jego największych porażek.

– Uff, Slobodanie, teraz, gdy ty siedzisz za sterami, czeka was drugie podejście do indyjskiego lądowania?

– To w pewnym sensie ciąg dalszy historii rozpoczętej przez ojca. Raj jest teraz szefem jednej z tamtejszych agencji i to on poprosił o spotkanie.

– Wciąż pamięta nieudane wdrożenie sprzed lat?

– Jak go słucham, to jakby zupełnie inna historia, różna od tej znanej od ojca. Dla Raja nasz system był pierwszą lekcją międzynarodowych systemów planowania i optymalizacji mediów. Chcąc zrozumieć, jak działa nasze oprogramowanie, studiował zasady działania rynku australijskiego, a potem – innych krajów. Mówi, że dzięki nam stał się znawcą międzynarodowych rozwiązań planowania mediów.

– Pewno nawet nie wiedziałeś, że w Indiach masz tak serdecznego partnera biznesowego?

– Nie miałem pojęcia. Jak zadzwoniłem do ojca, to potwierdził, że faktycznie przez te wszystkie lata wymieniali kartki świąteczne z Rajem, ale bliższego kontaktu nie utrzymywali. Wyszła z tego miła niespodzianka. Pokażemy Rajowi i jego kolegom, co nowego w naszym systemie. Może tym razem uda się wygrać kontrakt.

– Czy jakąś naukę wyciągamy z hinduskiej porażki ojca?

– Teraz jest zupełnie inna sytuacja. Podczas naszych rozmów telefonicznych Raj mówił, że mają już „międzynarodowe standardy” rozliczania reklam telewizyjnych. Uporządkowali rynek i są gotowi, by wprowadzić „międzynarodowe standardy” planowania i optymalizacji. Jeśli nasz system spełni ich wymagania, to działamy. Jakoś dziwacznie brzmi to powtarzanie przez Raja zwrotu „międzynarodowe standardy”. Przecież co kraj, to inne rozwiązania.

– Slobo, ja też wyczuwam, że to nie jest tak banalne i piękne jak się może wydawać ze słów Raja...

– Dlaczego? Może po prostu wszystko już tam jest tak, jak ma być?

Cztery tysiące lat na karku

– Dla mnie Indie to specyficzny, a nawet dziwny kraj. Szybko się rozwijają. Rośnie im zamożna klasa średnia. Za każdym razem, gdy tam jeździłem, to wywoziłem dobre wspomnienia oraz sporo inspiracji. Jednak Indie to Indie...

– Co masz na myśli?

– Dużo by gadać. Sam pewno to widziałeś na mniejszą skalę. Czy bywasz w hinduskich restauracjach w Sydney?

– Ostatnio mniej, ale moja poprzednia dziewczyna ciągle miała ochotę na curry.

– Dla mnie restauracje prowadzone przez imigrantów to dobry pierwszy krok poznania kultury ich kraju. Czy było coś, na co zwróciłeś uwagę w hinduskich restauracjach?

– No wiesz, to były porządne lokale, było czysto, obsługa do rzeczy...

– Jakieś drobiazgi?

– W każdej z tych restauracji mieli kartę dań niemożliwie rozbudowaną – roześmiał się Slobodan. – Zamawianie posiłku trwało chyba dłużej niż jego przygotowanie.

– Właśnie podobne „karty dań” były moim przekleństwem w początkach współpracy z Hindusami. Oczywiście mam na myśli biznes, a nie gastronomię. Oni tam żyją w kulturze ciągłego dialogowania. Czasem odnosiłem wrażenie, że budowanie uzgodnień było ważniejsze niż dostarczenie tego, co dogadano.

– To chyba zupełnie tak, jak u nas w Australii! Chyba nie znasz bardziej komunikatywnego i towarzyskiego narodu od nas?

– OK. Australijczycy, czy Włosi, lubią sobie pogadać, pożartować. Wy, na antypodach, nawet bardziej wchodzicie człowiekowi na głowę, niż Włosi, bo w Italii są jeszcze resztki szacunku dla ważniaków, a u was nie ma „świętych krów” i każdy jest dla was bratem i swatem. Lecz w Indiach komunikatywność idzie w parze z dystansem do osób na wyższych szczeblach w strukturze społecznej lub w firmie. Bo w Australii jak postanowisz ubić z kimś interes i widzisz, że obydwie strony na tym dobrze wyjdą, to nie tracicie czasu na rytualne uzgodnienia, aprobaty czy konsultacje z jakąś nieobecną szarą eminencją.

– Ależ to przeczy temu, co słyszę o ogromnym pragmatyzmie Hindusów. Może przesadzasz z tymi rytualnymi konsultacjami, które blokują biznes?

– Zdaniem Hindusów, te gry komunikacyjne nie tylko, że niczego nie utrudniają, ale jeszcze pozwalają im uzyskać więcej, niż przy zachodnim stylu robienia interesów. Jak to wyglądało w opowieściach twojego ojca?

– Gdyby miało być tak, jak przed laty, to taki biznesmen jak mój ojciec nalata się jak głupi do Indii. Pokazuje system wszystkim tamtejszym świętym. Oni z uśmiechem kiwają głowami i dorzucają kolejną porcję informacji, która oddala zasadność wdrażania systemu. Tydzień po tygodniu wpuszczają go w coraz większe gąszcza zawiłości. Kończy się tym, że człowiek widzi beznadziejność swojej sytuacji. Przecież jakby od razu mu powiedzieli, co i jak u nich działa, to na jednym spotkaniu rozpisaliby, co pasuje, a co trzeba stworzyć. Ale myślę, że ojciec trafił na jakichś nieogarniętych ludzi. Raj wydaje się normalnym, rozsądnym biznesmenem. Co więcej, wygląda na to, że wraz ze zmianą pokoleniową przyszła do Indii normalność.

– Slobodan, czy wiesz którego wieku sięgają początki kultury hinduskiej?

– Jasne, że tam się wszystko zaczęło wcześniej niż w Australii.

– Dwa tysiące lat przed Chrystusem już tam się sporo działo. Czy przypuszczasz, że te ich pokręcone przez parę tysięcy lat obyczaje znikną z pokolenia na pokolenie? Bez względu na optymistyczne opowieści Raja proponuję założyć, że od wizyty twojego ojca w Mombaju kompletnie nic poważnego się nie zmieniło w hinduskich obyczajach biznesowych. My mimo wszystko możemy wygrać ten kontrakt. Patrząc z dzisiejszej perspektywy, co byś zrobił na miejscu ojca piętnaście lat temu?

– Na pewno nie latałbym do Indii aż tyle razy na darmo. Jakbym widział, że sprawy nie idą dobrze, to od razu przestałbym tracić pieniądze na kolejne niepotrzebne podróże.

– Myślę, że sensownie kombinujesz. Na osłodę sytuacji, potraktujmy to, co ojciec wydał, jako inwestycję w to, co teraz robimy z Rajem.

Naginanie

– No to może teraz trzeba nagiąć Hindusów do naszego sposobu robienia interesów. Przecież świat się nie kręci wokół Indii. W naszych standardach, po nawiązaniu dobrej relacji, przechodzimy do szczegółów i w miarę szybko decydujemy, czy jest nam ze sobą po drodze.

– Skoro uznajemy, że relację z Rajem masz już zbudowaną, to na spotkaniu za dwa tygodnie chcesz już rozmawiać o sprawach technicznych?

– Angelo, jeszcze przed rozmową z tobą miałem taki zamiar. Uznałem, że potrzebujemy przygotować doskonałą prezentację, by porządnie przejść do konkretnych rozmów. Może się na tym teraz skupmy. Co jest najważniejsze w dobrej prezentacji?

– Slobo, być może oczekiwałeś innej odpowiedzi niż to, co ci powiem. Moje najlepsze prezentacje były wtedy, gdy pozwoliłem klientowi dokładnie opowiedzieć, czego chce, i kiedy miałem wyobrażenie, czego on może potrzebować. Sama prezentacja rozwiązania technicznego była stosunkowo krótkim zwieńczeniem tego, czego wysłuchałem.

– Świetnie. My już wiemy, że Hindusi potrzebują naszego systemu, więc potrzeba tylko tego spektakularnego „zwieńczenia”, jak to nazwałeś.

– Na ile dobrze znasz hinduski rynek mediów?

– Przed rozmową z tobą zakładałem, że nie muszę wchodzić w szczegóły ich rynku. Raj mówił, że mają teraz taki system sprzedaży, który ma trochę elementów z Australii, a trochę z Nowej Zelandii. Skoro w pełni zaspokajamy potrzeby tych dwóch rynków, to pewno mamy wszystko, czego potrzebują Hindusi. Ale jak teraz o tym myślę, to mam wątpliwości, czy dobrze to sobie poukładałem.

– Radziłbym dołożyć do twojego planu tak solidne, jak to możliwe, rozpoznanie ich potrzeb. Może masz jakiegoś znajomego, który dobrze zna zarówno twoje rynki jak i indyjski, by zweryfikować to, co słyszałeś od Raja?

– Tak, jest taki jeden facet. To mój kolega, który raz na jakiś czas robi zlecenia dla filmowców z Bollywood. On sporo wie. Zaraz do niego zadzwonię i,  jak będzie wolny, to umówię się na piwo.

– Doskonale. Proszę, zadzwoń do mnie, jak będziesz po rozmowie, i wtedy postanowimy, do czego będę ci potrzebny. W razie czego przestawię swoje sprawy z przyszłego tygodnia i mogę polecieć do Indii lub do ciebie, zależnie od tego, co ustalimy.

Niekończący się dialog

Po rozmowie Angelo przypomniał sobie swoje wyjazdy do Indii. Pamiętał, że dostał tam dobrą lekcję międzykulturowości. Biedacy mieszkający w kartonowych szałasach w sąsiedztwie drogiego hotelu oraz krowy wałęsające się po ulicach jak bezdomne psy były, koniec końców, mniejszymi kontrastami niż to, co przeżył w biurowcach.

Przyjechał z globalnym nastawieniem, które sprawdza się od Nowego Jorku po Seul. Międzynarodowy biznesowy uniform kulturowy to uprzejmość i wrażliwość na odmienność zachowań (czy wyglądu osób), z którymi w danym kraju się pracuje. Zaś operacyjnie to tworzenie listy uzgodnień i zarządzanie ich wdrożeniem w podobny sposób w każdym kraju.

W Indiach, po kilku dniach spotkań i uzgodnień, co z potrzeb klienta jest możliwe do szybkiej realizacji, a co wymaga inwestycji, Angelo miał przed sobą plan działań. Kilkakrotnie, wspólnie z hinduskimi partnerami przeczytali dokument opisujący uzgodnienia i doszli do wniosku, że jest to kompletna i ostateczna wersja. Bezpośrednio po spotkaniu Angelo wysłał dokument do swoich inżynierów, którzy mieli przygotować hinduską wersję produktu.

Gdy Angelo był już w taksówce na lotnisko, skąd wracał do domu, zadzwonił Uday, szef indyjskiej firmy, z informacją, że ma kilka nowych pomysłów, które usprawnią to, co uzgodnili. Niechęć Angelo do otwierania już zamkniętego uzgodnienia Uday spacyfikował stwierdzeniem, że cały czas przychodzą mu do głowy nowe pomysły, które on będzie koniecznie musiał przekazywać.

Trzeba przyznać, że pomysły przekazane przez Udaya brzmiały sensownie. Ale poważnie powiększały rozmiar prac. Za trzy miesiące pierwsza wersja oprogramowania stworzona dla Indii miała być gotowa. Było to jedno z najbardziej stresujących wdrożeń kierowanych przez Angelo, który chciał dotrzymać uzgodnień z klientem, a lista wymagań ciągle rosła. Przedsięwzięcie trwało około roku, ale stres opuścił Angelo po pierwszym kwartale. Widząc, co się dzieje, przestał tracić energię na uzgadnianie z hinduskim klientem listy tego, co ma być dostarczone w następnej wersji. Zamiast tego, kilka tygodni przed planowanym dostarczeniem nowej wersji oprogramowania wysyłał listę tego, co się tam znajdzie. Hindusi niezwłocznie dzwonili i prosili o wyjaśnienia, co z rozwiązaniami, których sobie życzyli, a których nie ma w najnowszej wersji. Angelo wspólnie z nimi czytał pełną listę wszelkich sugestii i wymagań, by potwierdzić, że wszystko zostało zanotowane i jest na liście przeznaczonej do przyszłych wersji. Korzystając z okazji do rozmowy, Hindusi przekazywali  tuzin kolejnych bardzo ważnych funkcjonalności.

Połapanie się w gąszczu komunikacyjnym i ciągła aktualizacja niekończącej się listy wymagań była tytaniczną oraz systematyczną pracą. Mając zaufanie, że Angelo ich słucha i panuje nad tym, co mu przekazują, Hindusi czekali, aż zestaw nowych funkcjonalności pojawi się w następnej wersji.

Większość czasu comiesięcznych telekonferencji upływała Angelo na słuchaniu tego, co mówią indyjscy szefowie. Dopytywał, gdy czegoś nie rozumiał lub gdy widział sprzeczność z innymi rozwiązaniami obecnymi w systemie albo wcześniej zapisanymi na liście. Był skupiony na dobrym odczytaniu potrzeb klienta. Złapał się na tym, że niemal nie komentuje ani nie negocjuje zasadności proponowanych modyfikacji, a jedynie upewnia się, co do ich wagi. Pytanie wprost o znaczenie nowości na liście życzeń mijało się z celem, bo odpowiedź brzmiała „Angelo, to jest bardzo ważna funkcjonalność. Mówimy ci tylko o tym co ważne”. Skuteczniejsze było proszenie o porównania z innymi funkcjonalnościami. Na przykład: „Jeśli w następnej wersji miałbym wybrać, czy wdrożyć zdalny dostęp do systemu z biura w Bombaju, czy też wdrożyć to, co przed chwilą usłyszałem, to co powinienem wybrać?”. Tu następowała dyskusja, poszczególni uczestnicy rzucali rozmaite za i przeciw,ostatecznie dokonując wyboru, który Angelo notował u siebie, nadając temu odpowiedni priorytet.

Po latach, z sympatią i ciepło wspomina miesiące pracy z Hindusami. Dostał wtedy lekcję słuchania, skupienia i elastyczności w patrzeniu na problemy. Te kompetencje przydają mu się w każdym projekcie w dowolnym miejscu na Ziemi, ale w Indiach kosztowały wyjątkowo dużo czasu i sił.

Z pewnością nie jest to wymarzone środowisko pracy dla Europejczyka przyzwyczajonego do produktywnego wykorzystywania czasu pracy.

Indyjscy partnerzy ostrzegali Angelo, że u nich czeka go intensywna praca w większym wymiarze niż w Europie. Wizja pracy łącznie z sobotami i spędzanie w biurze kilkanaście godzin dziennie brzmiały jak wymagające środowisko biznesowe. Na miejscu okazało się, że gdyby pominąć czas na rozmowy, to produktywnych godzin pracy było nie więcej niż we Francji, Włoszech czy Szwajcarii. Wystarczyło, że ktoś zauważył jaszczurkę w pomieszczeniu z komputerami, a już pół tuzina pracowników debatowało o tym na korytarzu, dołączali następni i dopiero po godzinie wracali do swoich zajęć.

Pojęcie czasu i jego perspektywy wydawały się inne w Indiach, niż w Europie. Hindusi żartowali z Angelo, że Europejczycy i Amerykanie spieszą się, by ze wszystkim zdążyć za życia, a Hindusi mają komfort reinkarnacji, więc jak czegoś nie załatwi się tym razem, to będzie okazja przy kolejnym przyjściu na Ziemię.

Lean Start-up i Agile w sosie curry

Indyjskie przygody biznesowe nauczyły Angelo szybkiego dostarczania względnie gotowego produktu. Skoro czekanie na zakończenie uzgodnień i ostateczne zamknięcie listy wymagań było w Indiach niemożliwe, to groziła pułapka utknięcia na mieliźnie rozmów i pozostania tam na zawsze. Bowiem także tam faktury i płatności nie są wysyłane z powodu owocnej komunikacji, ale za dostarczone rozwiązania. Zatem zdrowy rozsądek nakazywał, by równolegle z prowadzeniem rozmów produkować rozwiązania, które zostaną przekazane klientowi wraz z fakturą.

To podejście wymagało wirtuozerii i przełamania rozmaitych schematów działania. Pierwszą linią oporu byli inżynierowie odpowiedzialni za dostarczenie produktu. Trzeba było spacyfikować ich przywiązanie do dokumentów opisujących ostateczną wersję produktu przed rozpoczęciem wdrożenia. W indyjskim przedsięwzięciu musieli się zadowolić ustaleniem terminów dostarczenia kolejnych wersji oraz szczegółowymi informacjami, co jest potrzebne w najbliższej wersji. Angelo wrzucał tam te funkcjonalności, które były bardzo ważne dla klienta, a jednocześnie na tyle dobrze przedyskutowane, że była duża szansa, iż nie będą w przyszłości gruntownie zmieniane.

Metaforycznie wyglądało to jak praca w dwóch pokojach: w jednym trwało nieustające spotkanie, gdzie dyskutowano, co ma być zrobione oraz odkrywano kolejne warstwy potrzeb klienta, a w tym samym czasie, w drugim pokoju inni pracownicy tworzyli produkt.

Wątpliwości co do zasadności takiego podejścia czy nawet oskarżenia o pogwałcenie dobrych praktyk produkcyjnych były skutecznie uciszane tym, co jest biznesowi konieczne do życia: pieniądzem. Zwinne podejście dawało możliwość fakturowania klienta już po pierwszym kwartale współpracy, gdy czekanie na ostateczne uzgodnienia mogłoby, w skrajnym przypadku, doprowadzić do tego, że nigdy nic nie byłoby gotowe.

Wraz ze wzrostem popularności Agile Project Management w informatyce oraz Lean Start–up w przedsiębiorczości powyższe podejście było coraz spokojniej i ze zrozumieniem przyjmowane przez szefów produkcji.

Agile, zrodzony na zgliszczach złych projektów informatycznych, wprowadził w świecie IT zasadę dostarczania produktu w mniejszych, używalnych przez klienta fragmentach oraz bezwzględne współdziałanie z klientem w procesie tworzenia software’u. Zamiast tradycyjnego, ogromnego dokumentu opisującego każdy szczegół programu komputerowego, wystarczyło poszczególne funkcjonalności rozpisać na żółtych karteczkach. Ustalano, które „karteczki” wejdą w skład najbliższej wersji, i regularnie konsultowano z klientem wdrażanie tego, co było zaplanowane.

Lean Start–up zaś to „dziecko” Doliny Krzemowej, gdzie wymyślono, że warto na rynek szybko wypuszczać produkt, który spełnia minimalne wymagania klienta, bez czekania na ostateczną, „dopieszczoną” wersję. Gdy tworzono nową aplikację na telefon, np. podręczny edytor do zdjęć, to wypuszczano wersję, która miała możliwość wklejania napisów na zdjęcia, a dopiero w kolejnych wersjach dodawano bardziej zaawansowane funkcjonalności, takie jak zmiany kolorów czy efekty specjalne.

Zatem upowszechnienie metod Agile oraz Lean Start–up sprawiło, że opór wobec „indyjskiego” podejścia przeradzał się w zaciekawienie.

Indyjskie przedsięwzięcia nauczyły też Angelo słuchać w taki sposób, by łatwiej rozumieć. W zasadzie chodziło o coś banalnego, o słuchanie bez wstępnych założeń. Najskuteczniejsze okazywało się uznanie swojej ignorancji, czyli patrzenie na to, co pokazywali Hindusi, tak, jakby Angelo nie miał najmniejszego pojęcia o tym, co widzi. Zadawał niemalże dziecięco banalne pytania i prosił o wyjaśnianie fundamentalnych pojęć. „Co to jest reklama telewizyjna?” „Reklama telewizyjna? Angelo, to wszystko, gdzie na ekranie pojawia się znak albo nazwa jakiejś marki. Może być w filmie reklamowym, a może być na kasku gracza w krykieta”.

Tym sposobem uczył się specyfiki ich rynku. Także w innych projektach Angelo stosował ten sposób. Zdał sobie sprawę, że im więcej miał doświadczenia i im bogatsza była jego profesjonalna wiedza, tym obficiej korzystał z tej trywialnej techniki.

Parafrazowanie

Sztuka zadawania pytań to też umiejętność pełnej koncentracji na tym, co mówi rozmówca. Angelo pomagało w tym parafrazowanie tego, co usłyszał, potwierdzając, czy dobrze zrozumiał. Na przykład w powyższym dialogu o reklamie Angelo odparł: „Chcesz przez to powiedzieć, że w oficjalnym raporcie wydatków reklamowych uwzględniacie nie tylko spoty reklamowe, ale też lokację produktów, np. na odzieży sportowców podczas transmisji sportowych?”.

Nazajutrz, tuż po lunchu, zadzwonił Slobodan.

– Witaj, Angelo! Czy możemy porozmawiać?

– Tak, właśnie skończyłem lunch i wracamy z Deonem do jego londyńskiego biura.

– To small talk na temat pogody możemy sobie odpuścić, bo pewno macie zachmurzenie i mżawkę?

– Typowa angielska pogoda, a ty po pracy na którą plażę się wybierasz?

– Angelo, dzisiaj odmawiam sobie tej przyjemności, bo z grupą znajomych spotykamy się w mieście.

– Jakie masz wieści w sprawie Indii?

– Posiedzieliśmy wczoraj do północy z moim kumplem. Jak usłyszał ode mnie, że Indie mają „międzynarodowe standardy” na rynku telewizyjnym, to ironicznie zapytał „od kiedy?”. Wygląda na to, że sporo tam się zmieniło od czasów wizyt ojca, ale są to głównie zmiany technologiczne. Zagmatwanie tego, co i jak robią, jest chyba nie mniejsze niż przed laty.

– Co proponujesz?

– Rozmawiałem dzisiaj z Rajem i w niedzielę lecę do Bombaju. Do środy zbiorę tyle informacji, ile dam radę, a pod koniec tygodnia siądziemy nad prezentacją.

– Slobodanie, myślę, że to dobry plan. Jak ci mogę pomóc?

– Ile czasu możesz mi poświęcić w przyszłym tygodniu?

– W zasadzie cały tydzień, od weekendu do weekendu.

– Co byś powiedział na pomysł wspólnego wyjazdu do Bombaju, a potem Sydney?

– To ma sens. Jak dobrze zorganizujemy czas, to w trzy dni sporo zrozumiemy o Indiach.

- Zapisz się na newsletter na www.ISRIKUZ.com, a napiszę do Ciebie jak opublikuję kolejny odcinek!

- Serdecznie dziękuję tym, którzy przed publikacją przeczytali tekst i pomogli w korekcie; szczególne słowa wdzięczności kieruję do Andrzeja P. za korektę 1., 2. i 3. rozdziału, do Maurycego K. za korektę 2., 3., 4., 5. i 6. rozdziału, do Aleny A. za korektę 6. rozdziału, a do Bartosza J. za korektę 4. i 5. rozdziału. Dziękuję też Piotrowi B., Patrykowi K. i Bartoszowi J. za cenny feedback w kilku kwestiach.

- Fotografie wykorzystane w tekście - na licencji CC:

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f1/Mono_Lake_Serenity.jpg

www.flickr.com/photos/nsaunders/3781223704

http://freeaussiestock.com/free/New_South_Wales/bluemountains/slides/pulpit_rock_blue_mountains.htm

http://freeaussiestock.com/free/New_South_Wales/sydney/slides/circular_quay_QEII.htm

http://freeaussiestock.com/free/New_South_Wales/sydney/slides/sydney_CBD.htm

http://freeaussiestock.com/free/New_South_Wales/bluemountains/slides/forest_firetrail.htm

http://freeaussiestock.com/free/New_South_Wales/bluemountains/slides/bluemountains_view.htm

http://en.wikipedia.org/wiki/File:Blue_mountains_-_three_sisters.jpg

http://4.bp.blogspot.com/-EWxJK5Wf6ks/UM_Bb0ZqYbI/AAAAAAAABXs/ANbLEaqi5iE/s640/IMG_3853.JPG

http://en.wikipedia.org/wiki/Sunglasses#mediaviewer/File:Aviator_sunglasses.jpg

https://www.flickr.com/photos/bz3rk/2668608429/

https://www.flickr.com/photos/5wa/7754601048/

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3b/Carcharhinus_limbatus_-_Bahamas.jpg

https://www.flickr.com/photos/chorwedel/14059838251/

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e0/A_view_of_the_server_room_at_The_National_Archives.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Skiing_in_Tasmania#mediaviewer/File:CradleMountain.jpg

http://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlands-Malakka#mediaviewer/File:Melaka_03.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Rail_transport_in_Malaysia#mediaviewer/File:Tren_KL_Monorail.JPG

http://eu.wikipedia.org/wiki/Kuala_Lumpur#mediaviewer/File:Petronas_Twin_Towers,_Kuala_Lumpur.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Software_engineering#mediaviewer/File:Coding_Shots_Annual_Plan_high_res-5.jpg

http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Airbus_A380-841,_Malaysia_Airlines_AN2208844.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Christianity#mediaviewer/File:Taiz%C3%A9_prayer.JPG

http://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_eight_horses_(Xu_Beihong).jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Videotelephony#mediaviewer/File:Teliris_VL_Modular.JPG

http://en.wikipedia.org/wiki/Intraspecific_competition#mediaviewer/File:Fighting_Hartebeest.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Shanghai_Metro#mediaviewer/File:Shanghai_metro_line_2_people%27s_square_station.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Data_center#mediaviewer/File:Datacenter-telecom.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Mountain_Leader_Award#mediaviewer/File:Ogwen_Cottage_Mountain_Leader.jpg

https://www.flickr.com/photos/barstowsteve/9695690285/

http://en.wikipedia.org/wiki/O._R._Tambo_International_Airport#mediaviewer/File:OR_Tambo_International_Airport_2007.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Hewa_Bora_Airways_destinations#mediaviewer/File:2011-06-28_12-54-36_South_Africa_-_Bonaero_Park_9Q-COZ.jpg

https://www.flickr.com/photos/triller/5057786817/

http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Aristoteles.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/File:Jodlerfest08.jpg

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/61/Reeve_and_Serfs.jpg

http://www.thewestsidestory.net/wp-content/uploads/2014/07/fist-bump-vs-Handshakes.jpg

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fa/A380_Boarding_card.jpg

http://pixabay.com/en/thanks-appreciation-gratitude-font-418358/

http://en.wikipedia.org/wiki/Scrum_(software_development)#mediaviewer/File:Daily_sprint_meeting.jpg

http://pixabay.com/static/uploads/photo/2015/01/09/11/11/office-594132_640.jpg

http://pixabay.com/get/4f618a5d1b53b66493e9/1422142650/india-16968_1280.jpg

http://pixabay.com/static/uploads/photo/2015/01/03/08/39/rupees-587271_640.jpg

http://pixabay.com/static/uploads/photo/2014/09/27/07/28/office-463284_640.jpg

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6b/Marathi_premi_group_during_WikiConference_India_2011.JPG

http://pixabay.com/static/uploads/photo/2010/11/29/india-286_640.jpg

http://pixabay.com/static/uploads/photo/2010/11/29/holy-287_640.jpg

http://pixabay.com/static/uploads/photo/2010/11/29/india-296_640.jpg

45 Bernard Fruga

Table of Contents

ISRIKUZ. Odcinek pierwszy: Niezależność. 4

Magiczny notes 4

Wyjście ze strefy komfortu 4

Angelo Isrikuz 6

Góra do przeniesienia 7

5 razy dlaczego 8

Medytacja z herbatą 9

Ćwiczenia na początek i na koniec dnia 10

Dom z czterema pokojami 11

Wdzięczność 13

Uważność w chaosie 14

ISRIKUZ. Odcinek drugi: Prostota i upraszczanie. 16

GoodChoice Story 17

Drugie pokolenie emigrantów 17

Spotkanie za 1000 dolarów 18

Lean Startup 19

Korporacyjna szczerość 20

Oaza przedsiębiorczości 21

Ciemne okulary Włocha i skrzaty Willy'ego 22

Szalenie ważne cele w Sydney 23

Wartość i marnotrawstwo 24

Ćwiczenie na upraszczanie 25

ISRIKUZ. Odcinek trzeci: Odnowa i oczyszczenie 26

Bezrobotny Nauczyciel 26

Wietrzenie domu z czterema pokojami 27

Jasność spojrzenia 29

Chce czy potrzebuje? 30

Regeneracja u mnichów 32

ISRIKUZ. Odcinek czwarty: Beznamiętność 34

Czy to szczęście, czy nieszczęście, któż to wie... 34

Slobodan na beczce prochu 35

Jest inaczej niż myślisz 37

Spokojnie, to tylko szaleństwo 38

Cztery kroki przywództwa 40

Beznamiętność zapala światło 41

ISRIKUZ. Odcinek piąty: Życzliwość i wdzięczność 43

Uziemiony w Johannesburgu i czarnoskóry anioł 43

Arystoteles, życzliwość i polski folwark 45

Gratitude Journal 49

Biznesowa wdzięczność 50

ISRIKUZ. Odcinek szósty: Rozumienie i skupienie 53

Prezentacje bez prezentacji 53

Zlecenie na PowerPointa 53

Cztery tysiące lat na karku 55

Naginanie 56

Niekończący się dialog 57

Lean Start-up i Agile w sosie curry 59

Parafrazowanie 61